ABD Ulusal Muhafızı, tarihsel olarak ülke içi acil durumlara müdahale etmek üzere kurulmuş bir kuvvetken, son yıllarda yurt dışı operasyonlarda aktif rol alması kurumun asli kimliğini sorgulatıyor. Uzmanlar, Muhafız'ın öncelikli görevinin kasırga, sel, yangın gibi doğal afetler ve iç güvenlik krizleri olması gerektiğini, ikincil olarak ise eyalet bazlı stratejik yedek güç işlevi görmesi gerektiğini vurguluyor. Ancak Irak ve Afganistan savaşlarından bu yana Muhafız birlikleri, düzenli orduya entegre şekilde yurt dışı görevlerde kullanılıyor. Bu durum, hem eyalet valilerinin acil durumlarda kullanabileceği kuvvetleri azaltıyor hem de askerlerin aileleri ve sivil işleri üzerinde olumsuz etkiler yaratıyor.
Ulusal Muhafız'ın Tarihsel Rolü ve Dönüşümü
Ulusal Muhafız, ABD Anayasası'nın eyaletlere tanıdığı yetkiyle, her eyaletin valisine bağlı olarak çalışan yarı bağımsız bir yapıdır. Tarihsel olarak, eyalet içi isyanları bastırmak, doğal afetlerde yardım sağlamak ve kamu düzenini korumakla görevliydi. 1903 tarihli Militia Act ile federal hükümetin de bu kuvvetleri ulusal krizlerde kullanabilmesinin yolu açıldı ancak öncelik yine eyalet ihtiyaçlarıydı. Soğuk Savaş döneminde nükleer saldırıya karşı sivil savunma birimleri olarak da yapılandırıldı. 11 Eylül sonrası, özellikle 2001 Patriot Act ve 2002 Homeland Security Act ile Ulusal Muhafız'ın federal hükümet tarafından daha kolay görevlendirilmesi sağlandı. Bu yasalar, Küresel Terörle Mücadele kapsamında eyalet kuvvetlerinin Orta Doğu'da konuşlandırılmasına olanak tanıdı. Sonuçta, 2003 Irak işgalinde yaklaşık 100.000 Muhafız askeri görev yaptı. Bu dönem, Muhafız'ın asıl amacından saptığı bir kırılma noktası oldu.
Güncel Sorunlar ve Federal-Eyalet Gerilimi
Son yıllarda, özellikle Kaliforniya ve Oregon gibi eyaletlerde çıkan büyük orman yangınları, kasırgalar ve COVID-19 pandemisi sırasında, Muhafız birliklerinin yetersiz kaldığı görüldü. Bunun en önemli nedeni, teçhizat ve personelin yurt dışı görevlerde bağlı olmasıydı. Eyalet valileri, kendi eyaletlerindeki acil durumları yönetmek için yeterli sayıda asker bulamadıklarını defalarca dile getirdi. Örneğin, 2020'deki orman yangınları sezonunda Oregon Valisi Kate Brown, yalnızca 1.500 Muhafız askerini seferber edebilirken, aynı anda Afganistan'da 3.000'den fazla Oregon Muhafızı konuşlanmıştı. Federal hükümet ile eyaletler arasındaki bu yetki çatışması, Ulusal Muhafız'ın iki efendiye hizmet edemediğini gösteriyor. Ayrıca, yurt dışı görevlerde sivil hayatı olan yedek askerlerin uzun süre ailelerinden ayrı kalması, işlerini kaybetmeleri ve psikolojik sorunlar yaşaması da önemli bir tartışma konusu. Kongre'de yapılan bir oturumda, Utah Senatörü Mike Lee, 'Ulusal Muhafız'ımızı yurtdışında savaştırarak kendi evimizdeki yangınları söndürecek gücümüzü tüketiyoruz' ifadelerini kullandı.
Yeniden Yapılandırma Önerileri
Askeri stratejistler ve siyaset bilimciler, Ulusal Muhafız'ın yapısının gözden geçirilmesi gerektiğini belirtiyor. Önerilen modellerden biri, Muhafız'ın yurt dışı görevlerini tamamen sonlandırarak yalnızca yurt içi müdahale ve eyalet acil durumlarına odaklanması. Bu durumda, federal hükümet denizaşırı operasyonlar için ya düzenli orduyu büyütmek ya da yeni bir yedek kuvvet oluşturmak zorunda kalacak. Diğer bir model ise, Muhafız birliklerinin döngüsel olarak görevlendirilmesi: örneğin, her eyaletteki Muhafız'ın belirli bir yüzdesi her zaman yurt içi görev için hazır tutulacak, kalanı yurt dışına gönderilebilecek. Ancak bu model, lojistik ve komuta zinciri açısından karmaşıklık yaratıyor. Geçmişte, 1990'ların başında Soğuk Savaş sonrası dönemde, Ulusal Muhafız'ın rolünün yeniden tanımlanması için benzer tartışmalar yaşanmıştı. O dönemde, Orta Doğu'ya konuşlandırılan birliklerin sayısı sınırlı kalmıştı. Şu an ise, 11 Eylül sonrası güvenlik paradigması ve sürekli savaş hali, Muhafız'ın yurt dışı kullanımını normalleştirdi. Bu normalleştirme, kurumun özüne aykırı olarak görülüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD Ulusal Muhafızı'nın yapısal tartışması, Türkiye'deki askeri yapılanmalar ve acil durum müdahale kapasitesi açısından dolaylı öneme sahiptir. Türkiye'de AFAD ve Jandarma benzer bir ikili rol üstlenirken, ABD'deki bu dönüşümün başarısı veya başarısızlığı, Türk karar alıcılar için ders niteliği taşıyabilir. Özellikle, doğal afetlere hazırlıklı olma ve aynı anda sınır ötesi operasyon yürütme kapasitesi arasındaki denge, Türkiye gibi sismik açıdan riskli ve jeopolitik olarak aktif bir ülke için kritiktir. Küresel ölçekte, ABD'nin bu alandaki yeniden yapılanması, NATO müttefiklerinin yedek kuvvet politikalarını da etkileyebilir. Ancak doğrudan bir Türkiye etkisi bulunmamaktadır.
