Mali'de Tuareg liderliğindeki ayrılıkçı grup, ülkenin kuzeyindeki stratejik Anefis kasabasından çekilmeye başladı. Bir isyancı sözcüsü ve ordu kaynakları, Rusya'nın paramiliter Afrika Kolordusu unsurlarının da dahil olduğu silahlı kuvvetlerin bölgeye ilerlemesiyle bu kararın alındığını bildirdi. Çatışmalar günlerdir sürüyordu ve çekilme, Cuma günü resmen duyuruldu. Anefis, Gao ve Kidal arasında kilit bir kavşak noktası olması nedeniyle kontrolü ele geçiren tarafa önemli bir stratejik avantaj sağlıyor.
Gelişmenin arka planı
Mali'de 2012 yılında başlayan Tuareg isyanı, ülkenin kuzeyindeki Azavad bölgesinde bağımsızlık talep eden ayrılıkçı gruplarla hükümet güçleri arasında yıllardır süren bir çatışmaya dönüşmüştü. BM barış gücü MINUSMA'nın 2023 yılında Mali'den çekilmesi ve askeri cunta yönetiminin Batılı güçlerle ilişkilerini keserek Rusya'ya yönelmesi, güvenlik dengelerini değiştirdi. Rusya'nın Afrika Kolordusu, Wagner Grubu'nun devamı niteliğinde olup, Mali ordusuna destek veriyor. Anefis'teki çekilme, ayrılıkçıların son dönemde artan baskı karşısında geri adım attığını gösteriyor. Ancak isyancı sözcüsü, bunun geçici bir stratejik hamle olduğunu ve mücadelenin devam edeceğini belirtti.
Mali ordusu, Anefis'in kontrolünü ele geçirdikten sonra bölgede mayın temizleme ve güvenlik operasyonları başlattı. Yetkililer, kasabada halka yardım ulaştırılması için lojistik çalışmalar yürütüldüğünü açıkladı. Tuareg gruplarının ittifakı olan Azavad Kurtuluş Hareketi (MSA) ise, çekilme sırasında sivil kayıp yaşanmadığını belirtti. Çatışmalarda iki tarafın da ağır kayıplar verdiği bildiriliyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Mali, Sahel bölgesinde terör örgütleriyle mücadelede kritik bir ülke konumunda. Son yıllarda askeri darbelerle yönetimi el değiştiren Mali, Nijer ve Burkina Faso; Batılı güçlerle bağlarını kopararak Rusya ile askeri işbirliğini derinleştirdi. Rusya'nın Afrika Kolordusu, bu ülkelerdeki varlığını artırırken, ayrılıkçı gruplara karşı operasyonlara katılıyor. Anefis'teki gelişme, Rusya'nın bölgedeki nüfuzunu pekiştirdiğini gösteriyor. Ayrıca, bu durum Mali'nin kuzeyindeki dengeleri değiştirebilir; çünkü Tuareg grupları, zaman zaman bazı terör örgütleriyle ittifak yapabiliyor. Ancak uzmanlar, askeri başarıların kalıcı barış için yeterli olmadığını, siyasi çözüm gerektiğini vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Sahel bölgesinde artan istikrarsızlığı yakından takip etmektedir. Bölgedeki gelişmeler, Türkiye'nin Afrika açılımı ve savunma sanayii ihracatı açısından önem taşımaktadır. Mali'de Rusya'nın etkisinin artması, Türkiye'nin bölgedeki diğer ülkelerle ilişkilerini ve askeri işbirliğini etkileyebilir. Ayrıca, Sahel'de yayılan terörizm ve düzensiz göç dalgaları, Türkiye'nin güvenlik ve insani yardım politikalarını doğrudan ilgilendirmektedir. Türkiye, bölgede diyalog ve barışçıl çözüm çağrıları yaparken, kalkınma yardımları ve eğitim programlarıyla istikrara katkı sunmaya çalışmaktadır. Mali'deki son çatışmalar, bölgesel işbirliğinin önemini bir kez daha ortaya koymuştur.
