ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ile NATO'nun Türkiye'deki zirvesi sırasında bir araya gelerek, iki ülke arasındaki ilişkilerde önemli bir yumuşama sağladı. Görüşme, Ukrayna'nın Rusya'ya karşı dört yılı aşkın süredir devam eden savaşta inisiyatifi ele geçirdiği bir dönemde gerçekleşti. Trump, ABD'nin Ukrayna'ya askeri yardımını artıracağını ve Kiev yönetimine yeni silah sistemleri tedarik edeceğini duyurdu. Bu açılım, Trump'ın önceki dönemde Ukrayna'ya yönelik eleştirel tutumunun tersine dönüşü olarak yorumlanıyor.
Zelenski'nin Diplomatik Zaferi
Zelenski, Trump ile görüşmesinde Ukrayna'nın toprak bütünlüğü konusunda ABD'nin net desteğini aldı. Görüşmede Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in zor durumda olduğunu ve Ukrayna'nın son aylarda savaş alanında kazandığı başarılarla bir dönüm noktasına ulaştığını vurguladı. ABD Başkanı, 'Putin artık köşeye sıkıştı. Ukrayna'nın cesur savunması sayesinde Rusya istediğini alamadı' ifadelerini kullandı.
Ukrayna lideri ise Trump'ın açıklamalarından duyduğu memnuniyeti dile getirerek, 'Bu destek sadece askeri değil, aynı zamanda siyasi bir mesaj. ABD'nin yanımızda olduğunu görmek, halkımıza büyük moral veriyor' dedi. Uzmanlara göre Zelenski, Trump'ın 'önce Amerika' stratejisi nedeniyle NATO zirvesini iyi bir platform olarak kullanmayı başardı.
Rusya Cephesinde Yeni Gerilim
Trump'ın Ukrayna'ya verdiği destek, Rusya ile ABD arasında yeni bir gerilim dalgası yaratabilir. Kremlin sözcüsü Dmitri Peskov, Trump'ın açıklamalarını 'provokatif' olarak nitelendirirken, Putin'in yakın çevresinden gelen sinyaller ise Moskova'nın Ukrayna operasyonunu yoğunlaştırabileceği yönünde. Öte yandan Avrupa Birliği yetkilileri, Trump'ın NATO müttefiklerini de Ukrayna'ya daha fazla yardım etmeye teşvik edeceğini umuyor.
NATO zirvesi boyunca birçok lider, Ukrayna'nın savaşı kazanması için Batı'nın birliğini koruması gerektiğini vurguladı. Almanya Başbakanı Olaf Scholz, 'Ukrayna yalnız değil. Biz kararlılıkla yanındayız' derken, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da 'Rusya'nın saldırganlığına karşı durmalıyız' şeklinde konuştu.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Trump'ın Ukrayna'ya desteği, Karadeniz bölgesindeki güç dengelerini de etkileyecek. Ukrayna'nın askeri kapasitesinin artması, Rusya'nın Kırım ve Donbas'taki kontrolünü tehdit edebilir. Ayrıca Trump'ın bu adımı, Çin'in Rusya'ya verdiği desteği gözden geçirmesine neden olabilir. Pekin, savaşın uzamasından rahatsızlık duyuyor; ancak Moskova ile stratejik ortaklığını da sürdürmek istiyor.
Ekonomik boyutta ise ABD'nin yeni yardım paketi, Ukrayna'nın savaş ekonomisini ayakta tutmasına yardımcı olacak. Ancak uzmanlar, yardımların yeterli olup olmayacağı konusunda temkinli. Trump yönetiminden gelen ilk sinyaller, askeri yardımın yanı sıra Ukrayna'nın yeniden inşası için de fon ayrılacağını gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Trump-Zelenski görüşmesinin Türkiye açısından iki önemli boyutu var: Birincisi, NATO'nun güneydoğu kanadını temsil eden Türkiye, Ukrayna'ya destek konusunda Batı ile uyumlu bir pozisyonda. İkincisi, Karadeniz'deki güç dengesi Türkiye'nin çıkarlarını doğrudan etkiliyor. Ankara, Montrö Boğazlar Sözleşmesi çerçevesinde savaşın tırmanmasını istemezken, Ukrayna'nın toprak bütünlüğünü destekliyor. Trump'ın yardım kararı, Türkiye'nin Ukrayna ile ticari ve askeri işbirliğini de olumlu etkileyebilir. Ayrıca Rusya'nın yalnızlaşması, Ankara'nın Moskova ile ilişkilerindeki pazarlık gücünü artırabilir.
