ABD yönetimi, 47 yıldır terör örgütü listesinde tuttuğu Suriye'nin bu statüsünü kaldırmaya hazırlanıyor. Trump yönetiminin Pazartesi günü bu kararı resmen açıklaması bekleniyor. Konuya yakın bir ABD'li yetkili, bu adımın Suriye'nin yeni yönetimiyle ilişkileri normalleştirme çabalarının bir parçası olduğunu belirtti. Bu karar, Suriye'deki iç savaşın ardından değişen dinamikler ve uluslararası toplumun Şam yönetimine yönelik yaklaşımındaki dönüşümün bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
Gelişmenin Arka Planı
Suriye, 1979 yılında ABD tarafından terörü destekleyen ülkeler listesine alınmıştı. Bu liste, İran, Kuzey Kore ve Küba gibi ülkelerle birlikte Suriye'yi de kapsıyor. Söz konusu statü, Suriye'ye yönelik ağır ekonomik yaptırımları ve silah ambargosunu beraberinde getiriyor. 2011'de başlayan iç savaş sırasında ABD, Suriye hükümetine yönelik yaptırımları daha da artırmıştı. Ancak Aralık 2024'te Beşar Esad'ın devrilmesi ve yerine geçen geçici hükümetin uluslararası toplumla ilişkileri normalleştirme çabaları, Washington'un bu kararı gözden geçirmesine yol açtı.
ABD'li yetkililer, yeni Suriye yönetiminin terörle mücadele ve insan hakları konularında somut adımlar attığını savunuyor. Bu çerçevede, terör listesinden çıkarılma kararının, Suriye'nin yeniden inşası ve uluslararası topluma entegrasyonu sürecini hızlandırması bekleniyor. Ancak kararın, özellikle Suriye'deki muhalif gruplar ve bazı bölgesel aktörler tarafından tepkiyle karşılanabileceği belirtiliyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu kararın bölgesel dengeler üzerinde önemli etkileri olması öngörülüyor. Suriye'nin terör listesinden çıkarılması, ülkeye yönelik yaptırımların hafifletilmesi ve ekonomik ilişkilerin yeniden kurulması için bir kapı aralayabilir. Özellikle Körfez ülkeleri ve Avrupa Birliği'nin de benzer adımlar atması bekleniyor. Diğer yandan, İsrail ve bazı Batılı ülkeler, Suriye'deki İran etkisinin azalması koşuluyla bu süreci destekliyor. Ancak Ankara, Şam yönetiminin PKK/PYD ile ilişkilerini kesmesi ve terörle mücadelede işbirliği yapması gerektiğini vurguluyor. Bu nedenle, kararın Türkiye-ABD ilişkilerinde yeni bir tartışma başlatması olası.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Suriye'nin terör listesinden çıkarılmasına temkinli yaklaşıyor. Ankara, bu adımın PKK/YPG'ye sağlanan destek ve Suriye'nin toprak bütünlüğü açısından sonuçlarını dikkatle izliyor. Türk hükümeti, Şam yönetiminin terör örgütleriyle bağlarını koparması ve sınır güvenliğini sağlaması konusunda net bir tutum sergiliyor. Bu kararın, Türkiye-ABD ilişkilerinde yeni bir kriz yaratmaması için Washington'un Ankara'nın endişelerini dikkate alması gerekiyor. Ayrıca, Suriye'nin yeniden inşasında Türk firmalarının rol oynaması ihtimali, ekonomik ilişkiler açısından önemli bir fırsat sunuyor.
