ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, El Kaide bağlantılı Jama'at Nusrat al-Islam wal-Muslimin (JNIM) grubuna karşı Mali'ye askeri müdahale seçeneğini masaya yatırıyor. The New York Times'ın haberine göre, Pentagon ve Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, cunta kontrolündeki Mali'de JNIM'in artan saldırılarına karşı kapsamlı bir kampanya yürütme ihtimalini değerlendiriyor. Eğer bu plan hayata geçerse, Trump görev süresi boyunca askeri güç kullandığı ülke sayısını sekize çıkaracak. Bu hamle, ABD'nin Sahel bölgesindeki varlığını yeniden şekillendirme potansiyeli taşıyor ve bölgedeki güç dengelerini etkileyebilir.
Gelişmenin Arka Planı: Sahel'de Artan Terör Tehdidi
Mali, 2012'den bu yana çeşitli cihatçı grupların saldırılarına sahne oluyor. JNIM, El Kaide'nin Sahel kolu olarak biliniyor ve son yıllarda Mali, Burkina Faso ve Nijer'de etkisini artırdı. 2020'deki askeri darbenin ardından Mali'de yönetime el koyan cunta, Fransız askerlerini ülkeden çıkarmış ve Rusya ile yakınlaşmıştı. ABD, Sahraaltı Afrika'da terörle mücadele kapsamında daha önce Nijer, Somali ve Libya gibi ülkelerde hava saldırıları düzenlemişti. Trump yönetimi, Mali'ye yönelik olası bir müdahaleyi drone saldırıları ve özel harekât timleriyle sınırlı tutmayı değerlendiriyor. Ancak Kongre'den onay alınması gerektiği ve bölgedeki Fransız karşıtlığının yeni bir sorun yaratabileceği belirtiliyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Sahel'de Güç Mücadelesi
Mali'ye olası bir ABD müdahalesi, Sahel'deki güç dengelerini derinden etkileyebilir. ABD'nin bölgeden çekilmesi sonrası Rusya ve Çin'in etkisi artarken, Fransa da Mali'den çekilmek zorunda kalmıştı. JNIM, bölgede hem Fransız hem de yerel güçlere karşı saldırılarını sürdürüyor. ABD'nin müdahalesi, terör örgütlerine karşı uluslararası koalisyonu yeniden canlandırabilir, ancak aynı zamanda cunta yönetimiyle doğrudan karşı karşıya getirebilir. Bölge ülkeleri, ABD'nin bu hamlesini dikkatle izliyor. Nijer ve Burkina Faso gibi komşu ülkelerde de benzer cihatçı faaliyetler sürüyor. Uzmanlar, ABD'nin müdahalesinin bölgesel istikrara katkı sağlamak yerine yeni bir çatışma alanı yaratabileceği uyarısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Sahel bölgesinde son yıllarda askeri ve ekonomik varlığını artırdı. Özellikle Mali, Nijer ve Burkina Faso'da Türk yapımı silahlar kullanılıyor ve Türkiye'nin bölge ülkeleriyle askeri iş birliği anlaşmaları bulunuyor. ABD'nin Mali'ye müdahalesi, bölgedeki Rus etkisini azaltma potansiyeli taşırken, Türkiye'nin de dengeleri yeniden gözden geçirmesine neden olabilir. Ankara, terörle mücadele konusunda ABD ile ortak çıkarlara sahip olsa da, cunta yönetimleriyle kurduğu pragmatik ilişkileri sürdürmek isteyecektir. Ayrıca, bölgedeki çatışmaların artması, Türkiye'nin Afrika'daki ticari ve diplomatik yatırımlarını olumsuz etkileyebilir. Türkiye, bu gelişmeleri yakından takip etmeli ve olası müdahalenin bölgesel istikrara ve kendi çıkarlarına etkisini değerlendirmelidir.
