ABD federal mahkemesi, eski Başkan Donald Trump döneminde H-1B vize başvurularına getirilen ek ücretin 'yetkisiz bir vergi' olduğuna hükmetti. Karar, Amerikan teknoloji şirketlerini ve yüksek vasıflı yabancı işgücüne bağımlı sektörleri yakından ilgilendiriyor. Mahkeme, Trump yönetiminin bu ücreti Kongre onayı olmadan uygulamaya koyduğunu belirterek, işlemi iptal etti.
Gelişmenin Arka Planı
Trump yönetimi, 2020 yılında H-1B vize ücretlerine önemli bir artış getirmişti. Yeni düzenleme ile başvuru ücreti 460 dolardan 1.670 dolara yükseltilmiş, ayrıca bazı şirketler için 4.000 dolara kadar varan ek ücretler talep edilmişti. Yönetim, bu artışın 'yalnızca en üst düzey adayları çekmek' için olduğunu savunuyordu. Ancak eleştirmenler, bu uygulamanın özellikle küçük ve orta ölçekli teknoloji şirketlerini zor durumda bıraktığını belirtiyordu. Mahkeme kararında, ücret artışının amacının bütçe açığını kapatmak olduğu ve bunun da Kongre'nin vergilendirme yetkisine girdiği vurgulandı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Karar, ABD'nin göçmenlik politikasında önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. H-1B vizesi, özellikle Hindistan ve Çin başta olmak üzere binlerce yüksek vasıflı profesyonelin ABD'de çalışmasına olanak tanıyor. Silikon Vadisi'nden Wall Street'e kadar pek çok sektör, bu vize programına bağımlı durumda. Kararın ardından teknoloji devleri ve göçmen hakları savunucuları memnuniyetlerini dile getirirken, Trump yanlısı muhafazakar gruplar kararı eleştirdi. Washington'daki gözlemciler, bu kararın Biden yönetiminin daha esnek bir göç politikası izlemesinin önünü açabileceğini belirtiyor. Öte yandan, ABD Yüksek Mahkemesi'ne taşınması halinde sürecin uzayabileceği ifade ediliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, ABD'ye yüksek vasıflı işgücü gönderen ülkeler arasında yer almasa da, kararın küresel göç dinamikleri açısından dolaylı etkileri olabilir. ABD'nin yetenekli işgücüne erişimini kolaylaştırması, küresel beyin göçü rekabetini artıracaktır. Bu durum, Türk mühendis ve profesyonellerin ABD, Avrupa ve Asya arasında daha fazla seçeneğe sahip olması anlamına gelebilir. Ayrıca, uluslararası öğrenci ve araştırmacı hareketliliğindeki değişimler, Türkiye'nin yükseköğrenim ve Ar-Ge politikalarını etkileyebilir. Kararın Türk dış politikasına doğrudan bir yansıması olmasa da, küresel teknoloji ekosistemindeki dönüşüm Türkiye'nin de içinde yer aldığı bölgesel işbirliği fırsatlarını şekillendirebilir.
