ABD Temsilciler Meclisi'nde önümüzdeki hafta yapılması planlanan bir oylama, İsrail'e yönelik Amerikan yardımının durdurulmasını öngörüyor. Bu oylama, Demokrat Parti içinde derin bir bölünmeye yol açarken, partililer Netanyahu hükümetine duydukları rahatsızlığı ne ölçüde somut bir adıma dönüştürmeleri gerektiği konusunda ikiye bölünmüş durumda.
Oylamaya giden süreç ve partiler arası dengeler
Kentucky Temsilcisi Thomas Massie tarafından sunulan önerge, İsrail'e yapılan askeri ve mali yardımın bloke edilmesini hedefliyor. Massie'nin bu girişimi, özellikle sol kanat Demokratlar ve ilerici gruplar arasında destek bulurken, parti liderliği ve ılımlı kanat, bu adımın ABD-İsrail ilişkilerine vereceği zarardan endişe ediyor. Oylamadan çıkacak sonuç, Biden yönetiminin İsrail politikasını doğrudan etkilemese de, Kongre'deki siyasi rüzgarı göstermesi açısından kritik.
Beyaz Saray, İsrail'in güvenliğinin tartışılmaz olduğunu savunan geleneksel çizgisini korurken, Demokratların bir kısmı Netanyahu'nun Batı Şeria'daki yerleşim politikaları ve Gazze'deki insani duruma yönelik eleştirilerini daha sert bir dille ifade etmek istiyor. Parti içindeki bu çatlak, Kasım 2024 seçimleri öncesinde oy kaygılarını da beraberinde getiriyor.
Bölgesel ve küresel yankılar
Oylamanın sonucu ne olursa olsun, bu tartışma ABD'nin Ortadoğu'daki müttefiklik ilişkilerine dair önemli bir sinyal gönderiyor. İsrail Başbakanı Netanyahu, yardımın durdurulması yönündeki herhangi bir adımı 'tarihi bir hata' olarak nitelendirirken, Arap ülkeleri ve Filistin yönetimi ise konuyu yakından takip ediyor. Uzmanlar, bu oylamanın ABD'nin bölgedeki güvenilirliğini ve İran'a karşı oluşturulan ittifakı zayıflatabileceği uyarısında bulunuyor.
Öte yandan, Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler gibi uluslararası aktörler, İsrail-Filistin çatışmasında iki devletli çözümün altını çizerken, ABD Kongresi'ndeki bu tür bir oylamanın barış sürecine etkisi merak konusu. Oylama öncesinde AIPAC gibi güçlü Yahudi lobi gruplarının da yoğun bir kulis faaliyeti yürüttüğü belirtiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, uzun yıllardır ABD-İsrail ittifakına eleştirel yaklaşan ve Filistin davasına destek veren bir dış politika izliyor. Bu oylamadan çıkacak sonuç, Ankara’nın Washington nezdindeki İsrail politikasına dair elini güçlendirebilir veya zayıflatabilir. Demokratların bölünmesi, Türkiye’nin ABD Kongresi’ndeki bazı gruplarla ilişkilerini etkileyebilir. Ayrıca, ABD’nin bölgedeki askeri varlığı ve İsrail’e sağladığı yardımın sorgulanması, Doğu Akdeniz enerji denklemleri ve Suriye’nin kuzeyindeki güç dengeleri açısından Türkiye’nin pozisyonunu dolaylı olarak etkileyebilir.
