Tayfun Bavi, Çin'in kuzeydoğusunda etkisini sürdürüyor. Liaoning eyaletinin başkenti Shenyang'da yetkililer, pazartesi günü ortaokul ve ilkokullarda eğitime ara verildiğini duyurdu. Sel suları nedeniyle köprüler su altında kalırken, mısır tarlaları da büyük ölçüde sular altında kaldı. Birçok yerel yönetim acil durum alarmı verdi. Tayfun, daha önce Güney Kore'de de etkili olmuş, burada da can kayıplarına ve maddi hasara yol açmıştı. Çin Meteoroloji İdaresi, Bavi'nin kuzeybatıya doğru ilerleyerek İç Moğolistan bölgesine ulaşmasını beklediğini açıkladı. Tayfunun beraberinde getirdiği şiddetli yağışların yanı sıra fırtına dalgaları ve heyelan riskine karşı da uyarılar yapıldı. Yetkililer, vatandaşlara zorunlu olmadıkça dışarı çıkmamaları çağrısında bulundu.
Gelişmenin Arka Planı
Tayfun Bavi, Pasifik Okyanusu üzerinde oluştuktan sonra önce Japonya'nın güneyindeki Okinawa adalarını etkiledi, ardından Kore Yarımadası'na yöneldi. Güney Kore'de iki kişinin hayatını kaybetmesine neden olan Bavi, ülkede yaklaşık 3 bin kişinin tahliye edilmesine yol açmıştı. Çin'in kuzeydoğusunda ise Liaoning, Jilin ve Heilongjiang eyaletlerinde etkili olan fırtına, özellikle kıyı bölgelerinde büyük hasara neden oldu. Dalian limanındaki tüm feribot seferleri iptal edilirken, balıkçı tekneleri limana demirlemek zorunda kaldı. Yetkililer, sel ve heyelan riskine karşı dağlık bölgelerde yaşayanları uyardı. Şu ana kadar can kaybı bildirilmemiş olsa da, maddi hasarın büyük olduğu belirtiliyor. Tayfun Bavi, Çin'de 2019 yılında etkili olan Tayfun Lekima'dan bu yana bölgeyi vuran en güçlü fırtına olarak kaydedildi. Uzmanlar, Bavi'nin şiddetini küresel ısınmanın tetiklediği okyanus sıcaklıklarındaki artışa bağlıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Çin, her yıl yaz aylarında şiddetli tayfunlarla karşı karşıya kalıyor. Ancak son yıllarda bu fırtınaların sayısı ve şiddetinde belirgin bir artış gözlemleniyor. Bilim insanları, iklim değişikliğinin bu tür ekstrem hava olaylarını daha sık ve daha yıkıcı hale getirdiğini vurguluyor. Tayfun Bavi de bu bağlamda, sadece Çin için değil, tüm Doğu Asya bölgesi için önemli bir uyarı niteliği taşıyor. Ekonomik olarak ise, söz konusu bölge Çin'in önemli sanayi ve tarım merkezlerinden biri. Liaoning eyaleti, ağır sanayinin yanı sıra mısır ve soya fasulyesi üretimiyle biliniyor. Tarlaların sular altında kalması, bu yılki hasadı olumsuz etkileyerek gıda fiyatlarını ve ihracatı etkileyebilir. Ayrıca, kapatılan fabrikalar ve iş yerleri, bölgesel ekonomik faaliyetlerde aksamalara neden oluyor. Kore Yarımadası'nda da benzer bir tablo söz konusu; Güney Kore'de tayfun nedeniyle birçok işletme ve okul kapatıldı. Bu durum, her iki ülkenin de tayfunlarla mücadele kapasitelerini yeniden gözden geçirmelerine yol açabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Tayfun Bavi'nin doğrudan Türkiye'ye bir etkisi olmasa da, küresel iklim değişikliğinin yarattığı bu tür ekstrem hava olayları, tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'yi de endişelendiriyor. Ülkemiz, son yıllarda artan sıcaklık dalgaları, kuraklık ve orman yangınları gibi iklim kaynaklı afetlerle mücadele ediyor. Tayfun Bavi, iklim değişikliğine karşı uluslararası iş birliğinin ve hazırlıklı olmanın önemini bir kez daha hatırlatıyor. Türkiye'nin de benzer doğal afetlere karşı afet yönetimi ve altyapı dayanıklılığını artırması gerekiyor. Ayrıca, Çin'de meydana gelen tarımsal kayıplar, küresel gıda tedarik zincirlerini etkileyerek Türkiye'nin ithalat fiyatlarını dolaylı yoldan etkileyebilir.
