Suriye'nin güneyindeki Süveyda kentinde Dürzi silahlı gruplar ile Beşşar Esed rejimine bağlı güvenlik güçleri arasında çıkan çatışmalar, bölgede tansiyonu yeniden yükseltti. Birleşmiş Milletler (BM), geçen yıl yaşanan mezhepsel çatışmaların ardından Şam yönetiminin bölgeye istikrar getiremediğini belirterek, hükümeti gerginlikleri yatıştırmakta başarısız olmakla eleştirdi.
Çatışmaların arka planı ve tarafların konumu
Süveyda, Suriye'deki Dürzi nüfusun yoğun olarak yaşadığı bir kent ve ülkenin güneyinde, Ürdün sınırına yakın bir konumda yer alıyor. Dürziler, Esed rejimine karşı iç savaş boyunca genellikle tarafsız kalmış veya rejimle iş birliği yapmış olsa da, son yıllarda artan ekonomik sıkıntılar ve mezhepsel gerilimler nedeniyle rejime karşı hoşnutsuzluk büyüyor. Çatışmaların fitilini ateşleyen olay, Dürzi militanların bir kontrol noktasına düzenlediği saldırı oldu. Rejim güçleri de karşı saldırıya geçerek kentte sokak çatışmalarına neden oldu. Yerel kaynaklar, her iki taraftan da çok sayıda ölü ve yaralı olduğunu bildiriyor. Şam yönetimi, olayları 'terörist grupların' provokasyonu olarak nitelendirirken, Dürzi liderler ise rejimin bölgedeki ayrımcı politikalarını ve zorla askere alma uygulamalarını protesto ettiklerini açıkladı.
Bölgesel ve küresel boyut
Süveyda'daki çatışmalar, Suriye iç savaşının on dördüncü yılında rejimin ülkenin tamamında kontrolü sağlayamadığını bir kez daha gösteriyor. BM özel temsilcisi Geir Pedersen, 'Şam yönetiminin, geçen yıl Dürzi toplumu ile diğer mezhepler arasında yaşanan şiddet olaylarının ardından bölgede bir uzlaşı sağlayamaması, ülkenin parçalanmış yapısının derinleştiğini ortaya koyuyor' ifadelerini kullandı. Öte yandan, çatışmaların Ürdün sınırına yakın olması, Amman yönetimini tedirgin ediyor. Ürdün, Suriye'den gelen sığınmacı akını ve terör tehdidi nedeniyle sınır güvenliğini artırmış durumda. Ayrıca, İsrail'in Golan Tepeleri'ndeki varlığı ve Dürzi toplumunun İsrail'de de yaşaması, çatışmaların daha geniş bir bölgesel istikrarsızlığa yol açmasından endişe edilmesine neden oluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Suriye'deki bu tür yerel çatışmalar, Türkiye'nin güney sınırında istikrarsızlık riskini artırması bakımından yakından takip edilmelidir. Dürzi militanlar ile rejim arasındaki çatışma, doğrudan Türkiye'yi hedef almasa da, bölgedeki güç boşluğu PKK/YPG benzeri terör örgütlerine ve yeni göç dalgalarına zemin hazırlayabilir. Ayrıca, Esed rejiminin elinin zayıflaması, Türkiye'nin Suriye'deki siyasi çözüm arayışlarını ve mülteci politikasını dolaylı olarak etkileyebilir. Bu nedenle Ankara, gelişmeleri dikkatle izlemeli ve gerektiğinde diplomatik girişimlerde bulunmalıdır.
