Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) Komutanı General Erik Kurilla'yı Riyad'da kabul etti. Görüşmede ikili savunma işbirliği, bölgesel güvenlik konuları ve ortak askeri tatbikatlar ele alındı. ABD Merkez Komutanlığı, Orta Doğu, Orta Asya ve Güney Asya'daki ABD askeri operasyonlarından sorumlu olup, Suudi Arabistan ile uzun süredir güvenlik ortaklığına sahiptir.
Görüşmenin Arka Planı
Suudi Arabistan resmi haber ajansı SPA'ya göre, Veliaht Prens Muhammed bin Selman ile General Erik Kurilla arasındaki görüşme, iki ülke arasındaki askeri ve savunma işbirliğinin yanı sıra ortak çıkarları ilgilendiren bölgesel ve uluslararası gelişmeleri kapsadı. Görüşmede ayrıca terörle mücadele, deniz güvenliği ve savunma sanayii alanlarında işbirliğinin güçlendirilmesi konuları ele alındı. ABD Merkez Komutanlığı, Suudi Arabistan ile uzun yıllara dayanan bir stratejik ortaklığa sahip olup, ülkede askeri danışmanlık ve eğitim faaliyetleri yürütmektedir.
Bu görüşme, ABD ile Suudi Arabistan arasındaki ilişkilerin son dönemdeki seyrine işaret etmesi açısından önem taşıyor. Biden yönetimi döneminde Kaşıkçı cinayeti nedeniyle gerilen ilişkiler, 2022'deki enerji krizi ve ardından gelen yumuşama süreciyle yeniden şekilleniyor. ABD, Suudi Arabistan'ı İran'a karşı denge unsuru olarak görürken, Riyad da güvenlik şemsiyesini çeşitlendirme arayışında. Çin'in bölgedeki artan etkisi ve BRICS'e katılım gibi adımlar, Suudi Arabistan'ın dış politikada çok yönlü bir yaklaşım benimsediğini gösteriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Görüşme, Orta Doğu'da artan gerilim ve belirsizlik ortamında gerçekleşti. İsrail-Hamas savaşı, Yemen'deki Husi saldırıları, İran'ın nükleer programı ve Suriye'deki istikrarsızlık, bölgesel güvenlik mimarisini derinden etkiliyor. ABD, Suudi Arabistan'ı bu tehditlere karşı kritik bir müttefik olarak konumlandırırken, Suudi Arabistan da ABD'nin güvenlik garantilerine ve askeri teknolojisine ihtiyaç duyuyor. Ancak Riyad, aynı zamanda İran ile diyaloğunu sürdürerek ve Çin ile ilişkilerini geliştirerek stratejik özerkliğini artırmaya çalışıyor.
ABD Merkez Komutanlığı, bölgede yaklaşık 30 bin asker bulunduruyor ve Suudi Arabistan'daki askeri varlığı, İran'a karşı caydırıcılığın yanı sıra deniz ticaret yollarının güvenliği için hayati önem taşıyor. Görüşmede ayrıca Kızıldeniz'deki Husi saldırılarına karşı ortak savunma önlemleri ve bölgedeki Amerikan askeri üslerinin durumu ele alınmış olabilir. ABD savunma yetkilileri, Suudi Arabistan ile istihbarat paylaşımı ve ortak devriye faaliyetlerinin sürdüğünü belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, ABD ile Suudi Arabistan arasındaki savunma işbirliğini yakından takip ediyor. Ankara, bölgesel güvenlik mimarisinde Suudi Arabistan ile işbirliğini geliştirmeye ve Körfez ülkeleriyle ilişkilerini güçlendirmeye öncelik veriyor. Son dönemde Türkiye-Suudi Arabistan ilişkileri, karşılıklı ziyaretler ve savunma anlaşmalarıyla ivme kazandı. ABD'nin Suudi Arabistan'a yönelik askeri desteği, Türkiye'nin bölgedeki denge politikalarını etkileyebilir. Ayrıca, olası bir İran-İsrail geriliminde Türkiye'nin enerji güvenliği ve ticaret yolları doğrudan etkilenebilir. Bu görüşme, Türkiye'nin Körfez'deki diplomatik ve ekonomik çıkarlarını koruma stratejisini gözden geçirmesini gerektirebilir.
