Uluslararası Af Örgütü’nün (Amnesty International) yayımladığı yeni bir rapor, Suudi Arabistan’da çalışan Filipinli ev işçilerinin yaygın işgücü sömürüsü ve cinsel istismara maruz kaldığını belgeledi. Rapor, krallığın yıllardır vaat ettiği reformlara rağmen işçilerin durumunda neredeyse hiçbir iyileşme olmadığını ortaya koyuyor. Suudi Arabistan’ın 2021’de kafala sistemini kaldırma taahhüdü ve geçen yıl iş sözleşmelerinde değişiklik yapması, sahada işçi haklarını korumakta yetersiz kaldı.
Reformların gölgesinde sömürü devam ediyor
Amnesty International, Suudi Arabistan’da çalışan Filipinli ev işçilerinin karşılaştığı sorunları detaylandıran raporunda, işçilerin düşük ücretler, zorla alıkonma, fiziksel ve cinsel şiddet gibi insan hakları ihlallerine maruz kaldığını belirtti. Rapora göre, birçok işçi pasaportlarına el konulması, özgürlüklerinin kısıtlanması ve istifa etmeleri halinde cezai yaptırımlarla karşı karşıya kalıyor. Özellikle kadın işçiler, ev sahipleri tarafından cinsel istismara uğradıklarını ifade ederken, bu vakaların büyük bir kısmı adli makamlara bildirilmiyor.
Krallık, 2021’de kafala (sponsorluk) sistemini kaldırarak işçilerin işveren değiştirmesini kolaylaştırmış ve asgari ücret getirmişti. Ancak Amnesty, bu reformların uygulamada etkisiz kaldığını savunuyor. Raporda, işçilerin hala işverenlerine bağımlı olduğu, yasal korumaların zayıf kaldığı ve denetim mekanizmalarının yetersiz olduğu vurgulanıyor. Suudi Arabistan’da çalışan yaklaşık 1.5 milyon Filipinli işçi bulunuyor ve bu ülke, Filipinler için en büyük işgücü ihracat pazarlarından biri konumunda.
Bölgesel ve küresel yansımalar
Bu durum, yalnızca Suudi Arabistan’la sınırlı kalmayıp diğer Körfez ülkelerinde de benzer sorunlar yaşandığına işaret ediyor. Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve Kuveyt gibi ülkelerde de ev işçileri sıklıkla istismar ve sömürüyle karşı karşıya kalıyor. Amnesty, uluslararası toplumu, bu ülkelerdeki işçi haklarını iyileştirmek için daha etkili adımlar atmaya çağırıyor. Raporda ayrıca, Filipinler hükümetinin vatandaşlarını korumak için daha güçlü diplomatik girişimlerde bulunması gerektiği belirtiliyor. Filipinler, işçi gönderen ülkeler arasında önemli bir yere sahip ve bu tür raporlar, işçi hakları konusunda uluslararası baskının artmasına neden olabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye’nin Suudi Arabistan ve diğer Körfez ülkeleriyle olan ekonomik ve diplomatik ilişkileri açısından önem taşıyor. Türkiye, son yıllarda Suudi Arabistan’la ticareti artırmış olsa da, insan hakları ihlalleri konusunda net bir duruş sergilemesi beklenebilir. Ayrıca, Türkiye’de de yabancı işçilerin çalışma koşullarına dair tartışmalar yaşanırken, bu rapor benzer sorunların evrensel boyutuna dikkat çekiyor. Türkiye, ILO sözleşmelerine taraf olup işçi haklarını koruma yükümlülüğü altında olduğu için, uluslararası insan hakları standartlarını savunma konusunda bu tür raporları dikkate almalıdır. Küresel ölçekte, işçi hakları ihlallerinin ifşa edilmesi, tüm ülkelerde daha sıkı denetim ve reform çağrılarını güçlendirebilir.
