Suudi Arabistan, okul müfredatındaki ders kitaplarından “Müslümanlar Kudüs'ten asla vazgeçmeyecek” ifadesini kaldırdı. Bu değişiklik, Körfez ülkesinin İsrail ile ilişkilerini normalleştirme yönünde attığı adımlar kapsamında değerlendiriliyor. Suudi eğitim sisteminde yapılan bu revizyon, başta Filistinliler olmak üzere bölgede geniş yankı uyandırdı.
Değişikliğin arka planı
Orta Doğu Gözlemevi'nin (Middle East Eye) haberine göre, Suudi Arabistan'ın ders kitaplarındaki Kudüs ile ilgili ifadeler önemli ölçüde yumuşatıldı. Kitaplarda yer alan, “Müslümanlar Kudüs'ten asla vazgeçmeyecek” ve “Yahudi devletine karşı mücadele” gibi ifadeler çıkarıldı. Bunun yerine, daha tarafsız ve bölgesel barışa vurgu yapan ifadeler kullanılmaya başlandı.
Uzmanlar, bu adımın Suudi Arabistan'ın son yıllarda Filistin davasına verdiği desteğin zayıfladığı yönündeki iddiaları güçlendirdiğini belirtiyor. Suudi yönetimi, bu değişikliklerin eğitim müfredatının modernizasyonu kapsamında yapıldığını ve siyasi bir mesaj içermediğini savunsa da, Filistinliler bu durumu endişeyle karşılıyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu gelişme, Suudi Arabistan'ın İsrail ile normalleşme sürecine hazırlandığı yönündeki yorumları güçlendiriyor. ABD'nin arabuluculuğunda İsrail ile Suudi Arabistan arasında gizli görüşmeler yapıldığına dair haberler, bölgede hareketliliği artırmıştı. Suudi yetkililer, Filistin devletinin kurulmasına yönelik çözüm bulunmadan normalleşme olmayacağını tekrarlasa da, ders kitaplarındaki bu değişiklik, toplumun İsrail'e bakışını yumuşatmaya yönelik bir adım olarak görülüyor.
Filistin yönetimi, bu tür değişikliklerin Arap ve İslam dünyasının Kudüs'e olan bağlılığını zayıflattığını ve Filistin davasına ihanet anlamına geldiğini ifade ediyor. Öte yandan, İsrail yönetimi, Suudi Arabistan'daki bu gelişmeyi memnuniyetle karşıladığını açıkladı. Bölgedeki diğer ülkeler ve İslam İşbirliği Teşkilatı'nın (İİT) bu konudaki tutumu merakla bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Kudüs'ün statüsü ve Filistin davası konusunda duyarlılığıyla bilinir. Suudi Arabistan'ın ders kitaplarındaki bu değişiklik, Türkiye'nin bölgedeki geleneksel söylemiyle çelişiyor. Ankara, Kudüs'ün Müslümanların kutsal mekanı olduğunu savunuyor ve İsrail'in işgal politikalarını eleştiriyor. Bu gelişme, Türkiye ile Suudi Arabistan arasında zaten hassas olan ilişkilerde yeni bir gerginlik unsuru olabilir. Ancak Ankara'nın önceliği, Filistin halkının haklarını korumak ve Kudüs'ün statüsünü uluslararası hukuk çerçevesinde savunmaktır. Suudi Arabistan'ın bu adımı, Türkiye'nin bölgedeki nüfuzunu artırabileceği gibi, Arap kamuoyunda da yansımaları olabilir.
