Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad, başkent Şam'da bir ABD Kongre heyeti ve ABD Başkanı Donald Trump'ın özel temsilcisini kabul etti. Görüşmelerin içeriğine ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmazken, bu ziyaretlerin Suriye'deki siyasi süreç ve ABD'nin bölgedeki politikaları açısından önemli sinyaller taşıdığı değerlendiriliyor. ABD Kongre heyetinin Suriye'ye bu düzeyde bir ziyaret gerçekleştirmesi, uzun yıllardır ilk kez yaşanıyor. Ziyaretin, Suriye'deki iç savaşın seyri ve ABD'nin bölgedeki müttefikleriyle ilişkileri bağlamında yeni bir dönemin habercisi olabileceği yorumları yapılıyor.
Gelişmenin arka planı
Suriye'de 2011 yılında başlayan iç savaş, ülkeyi bölgesel ve küresel güçlerin çatışma alanına dönüştürdü. ABD, savaşın başından itibaren Esad yönetimine karşı muhalif grupları desteklemiş ve Esad'ın gitmesini talep etmişti. Ancak son yıllarda ABD'nin Suriye politikasında bir değişim gözleniyor. Özellikle Trump yönetiminin bölgeden asker çekme kararı ve Rusya ile yakınlaşma çabaları, Esad yönetimiyle dolaylı diyalog kapılarını aralamıştı. Bu bağlamda, ABD Kongre heyetinin Şam ziyareti, Washington'un Suriye'deki siyasi sürece daha aktif dahil olma isteğinin bir yansıması olarak okunabilir. Heyette yer alan isimler arasında Cumhuriyetçi ve Demokrat Parti üyeleri bulunuyor. Ziyaretin, Suriye'deki yeniden imar çalışmaları ve siyasi çözüm sürecine ABD'nin katkı sağlama olasılığı gündeme getiriliyor.
ABD Başkanı Trump'ın özel temsilcisi ise doğrudan Esad ile bir araya geldi. Bu görüşme, ABD'li bir üst düzey yetkilinin Esad'la yüz yüze yaptığı ilk resmi temas olarak kayda geçti. Görüşmede, Suriye'deki askeri durum, İran ve Rusya'nın rolü, insani yardım koridorları ve siyasi çözüm arayışlarının ele alındığı tahmin ediliyor. Ancak kaynaklar, görüşmelerin henüz somut bir sonuç üretmediğini belirtiyor.
Bölgesel veya küresel boyut
ABD'nin Suriye'ye yönelik bu yeni diplomatik hamlesi, bölgesel dengeleri de etkileyebilir. Özellikle İran ve Rusya, Suriye'deki nüfuzlarını artırmış durumda. ABD'nin Esad yönetimiyle doğrudan temas kurması, bu iki ülkenin pozisyonunu zayıflatabilir. Ayrıca, ABD'nin Suriye'nin kuzeydoğusundaki Kürt güçleriyle ilişkileri de bu ziyaretlerle birlikte yeniden şekillenebilir. Türkiye, Suriye'nin kuzeyinde PKK/YPG varlığına karşı askeri operasyonlar düzenlerken, ABD'nin bu gruplara verdiği destek Ankara-Washington hattında gerginliğe neden oluyor. Şam yönetimiyle ABD arasında olası bir yakınlaşma, Türkiye'nin Suriye politikasını da doğrudan etkileyebilir. Ayrıca, BM'nin Suriye'deki siyasi süreci canlandırma çabaları da bu ziyaretlerle yeni bir ivme kazanabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Suriye krizinin başından beri Esad yönetiminin karşısında yer almış ve muhalif grupları desteklemiştir. ABD'li yetkililerin Şam ziyareti, Ankara'da rahatsızlık yaratabilir. Zira bu ziyaret, ABD'nin Esad'ı meşru bir muhatap olarak kabul etmeye başladığı anlamına geliyor. Türkiye, Suriye'nin kuzeyinde PKK/YPG'ye karşı yürüttüğü operasyonlarda ABD'nin desteğini kaybetme riskiyle karşı karşıya kalabilir. Ayrıca, siyasi çözüm sürecinde Esad'ın yeniden meşruiyet kazanması, Türkiye'nin Suriye'deki hedeflerini zora sokabilir. Bu nedenle, Ankara'nın Washington nezdinde girişimlerini artırması ve bölgesel müttefiklerle koordinasyonu güçlendirmesi bekleniyor.
