Suriye’de 8 Aralık 2024’te Beşşar Esad’ın devrilmesinin ardından geçici yönetime liderlik eden Devlet Başkanı Ahmed Şaraa, ülkenin yasama organını yeniden yapılandırmak üzere yeni bir meclis atadı. Şam’dan yapılan resmi açıklamaya göre, bu adım Esad rejimi döneminden kalma mevzuatın kademeli olarak değiştirilmesini ve birikmiş yasa tasarılarının ele alınmasını amaçlıyor. Yeni meclis, geçici anayasal düzenlemeler çerçevesinde çalışacak ve ülkenin savaş sonrası yeniden inşası için hukuki altyapıyı oluşturacak. Şaraa yönetimi, bu hamleyle uluslararası topluma meşruiyet sinyali vermeyi ve iç siyasi istikrarı sağlamayı hedefliyor.
Yeni Meclisin Görevleri ve Oluşumu
Devlet Başkanı Şaraa’nın kararnamesiyle oluşturulan yeni meclis, Esad döneminde çıkarılan ve iç savaş koşullarında hazırlanan yasaların gözden geçirilmesiyle işe başlayacak. Özellikle kamu ihale, medya, sivil toplum ve güvenlik alanlarındaki düzenlemelerin yenilenmesi bekleniyor. Ayrıca, savaş sırasında ertelenen veya biriken yüzlerce yasa tasarısı da bu mecliste görüşülecek. Meclis üyelerinin büyük bölümü, Esad karşıtı grupların temsilcilerinden ve sivil toplum kuruluşlarından seçildi. Ancak bu atamaların ne kadar kapsayıcı olduğu ve Kürtler ile diğer azınlıkların temsili konusunda eleştiriler bulunuyor. Şaraa yönetimi, meclisin geçici olduğunu ve bir yıl içinde seçimlerin yapılacağını duyurdu.
Ekonomik reformlar da meclisin öncelikli gündem maddeleri arasında. Suriye lirasının istikrarsızlığı, yüksek işsizlik ve uluslararası yaptırımlar, ülkenin yeniden inşasını zorlaştıran başlıca faktörler. Yeni meclis, yabancı yatırımı çekmek ve ticareti canlandırmak için yasal düzenlemeler yapmayı planlıyor. Özellikle enerji, tarım ve inşaat sektörlerine odaklanılacak. Ancak, mevcut altyapı hasarı ve güvenlik sorunları nedeniyle bu reformların kısa vadede etkili olması zor görünüyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Suriye’deki bu gelişme, Ortadoğu’nun istikrarı açısından kritik bir döneme işaret ediyor. Esad rejiminin çöküşü, bölgede İran ve Rusya’nın etkisini azaltırken, Türkiye ve Körfez ülkelerinin nüfuzunu artırdı. Yeni meclisin atanması, Ankara ve Riyad tarafından olumlu karşılanırken, İran ve Rusya temkinli bir yaklaşım sergiliyor. Batılı ülkeler, Şaraa yönetiminin kapsayıcılığını test etmek için bu meclisi yakından izliyor. ABD, Suriye’ye uygulanan yaptırımların kaldırılması için öncelikle siyasi geçiş sürecinin tamamlanmasını şart koşuyor.
Birleşmiş Milletler’in arabuluculuğunda yürütülen müzakereler, yeni anayasa ve seçim takvimi üzerinde yoğunlaşıyor. Ancak, ülkede hâlâ aktif olan silahlı gruplar ve IŞİD tehdidi, siyasi süreci sekteye uğratma potansiyeli taşıyor. Bu nedenle, yeni meclisin atanması sembolik bir adım olarak görülse de, uygulamada başarı sağlanması için güvenlik ve uzlaşının sağlanması gerekiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Suriye’nin kuzeyinde güvenlik endişeleri ve sığınmacı sorunu nedeniyle Şam’daki gelişmeleri yakından takip ediyor. Yeni meclisin atanması, Ankara’nın desteklediği siyasi geçiş süreciyle uyumlu bir adım olarak değerlendirilebilir. Ancak, mecliste Kürt temsilinin yetersiz kalması, Türkiye’nin PYD/YPG endişelerini artırabilir. Öte yandan, ekonomik reformlar ve uluslararası yaptırımların hafifletilmesi, Türk iş dünyası için Suriye pazarının yeniden açılması anlamına gelebilir. Bu süreç, Türkiye’nin güney sınırında istikrarın sağlanması ve sığınmacıların gönüllü dönüşü için bir fırsat penceresi oluşturabilir. Ancak, Şaraa yönetiminin kapsayıcılık ve güvenlik konularında atacağı adımlar belirleyici olacak.
