Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Sudan'da ordu ile paramiliter Hızlı Destek Kuvvetleri (RSF) arasında süren savaşta RSF'ye askeri ve lojistik destek sağladığı yönündeki iddiaları kategorik olarak reddetti. İnsan hakları örgütleri, BAE'nin RSF'ye Kolombiyalı paralı askerler gönderdiğini ve silah sevkiyatı yaptığını öne sürerken, Emirlikler bu suçlamaları "asılsız" olarak nitelendirdi. Savaş, Nisan 2023'ten bu yana devam ediyor ve sivil kayıplar hızla artıyor.
Çatışmaların Arka Planı ve RSF'nin Rolü
Sudan'daki iç savaş, ordu ile eski müttefiki RSF arasında güç paylaşımı anlaşmazlığı nedeniyle patlak verdi. RSF, 2019'daki darbeden bu yana Sudan'da etkili bir güç haline gelmişti. Çatışmaların başlamasıyla birlikte RSF, başta Hartum olmak üzere birçok stratejik noktayı ele geçirdi. Ancak son aylarda Sudan ordusu, yabancı paralı askerlerin de yardımıyla bazı bölgeleri geri almayı başardı. İnsan hakları örgütlerine göre, RSF saflarında savaşan yabancı paralı askerlerin sayısı artıyor. Bunların çoğu, çatışma bölgelerinden gelen deneyimli savaşçılar. BAE'nin bu savaşçılara lojistik ve mali destek sağladığı iddiaları, uluslararası toplumda tepki çekiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Sudan savaşı, yalnızca bir iç çatışma olmanın ötesinde, bölgesel güç dengelerini de etkiliyor. BAE, Suudi Arabistan ve Mısır gibi ülkeler, Sudan'daki istikrarı kendi güvenlik çıkarları açısından kritik görüyor. Özellikle Kızıldeniz kıyısındaki stratejik konumu nedeniyle Sudan, uluslararası ticaret yolları üzerinde önemli bir nokta. Ayrıca, ülke içindeki insani kriz, komşu ülkelere büyük bir mülteci akışına neden oldu. Birleşmiş Milletler verilerine göre, savaş nedeniyle 8 milyondan fazla insan yerinden edildi ve yaklaşık 25 milyon kişi insani yardıma muhtaç durumda. BAE'nin RSF'ye desteği iddiaları, ülkenin bölgedeki itibarını zedeleyebilir ve uluslararası yaptırım riskini artırabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Sudan'daki çatışmalar, Türkiye'nin Afrika Boynuzu'ndaki nüfuzu açısından belirleyici olabilir. Türkiye, daha önce Sudan ile askeri iş birliği anlaşmaları imzalamış ve Suakin Adası'nda üs kurma çalışmaları yapmıştı. Savaşın uzaması, bu projeleri olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, BAE ile Türkiye arasında son dönemde normalleşme adımları atılmış olsa da, bölgesel rekabet bağlamında iki ülkenin farklı aktörleri desteklemesi, ilişkilerde yeni gerilimlere yol açabilir. Türkiye, insani yardım çabalarına katkıda bulunurken, taraflarla dengeli bir diplomasi yürütmeye çalışıyor.
