ABD'nin Washington eyaletinde Spokane kenti yakınlarında geçtiğimiz hafta başlayan ve on binlerce kişiyi evlerini terk etmek zorunda bırakan orman yangınları, itfaiye ekiplerinin yoğun çalışmaları sonucunda büyük ölçüde kontrol altına alındı. Pazar günü itibarıyla tahliye edilenlerden birçoğunun evlerine dönmesine izin verilirken, ekipler hâlâ sıcak noktalarda söndürme çalışmalarını sürdürüyor. Bölge yetkilileri, rüzgârın etkisini kaybetmesi ve hava sıcaklıklarının düşmesiyle yangınların yayılma hızının kesildiğini, ancak tamamen söndürülmesi için daha birkaç gün çalışma yapılması gerektiğini belirtiyor.
Gelişmenin arka planı: Kuraklık ve sıcak hava dalgası yangınları besledi
Spokane County ve çevresinde geçtiğimiz Perşembe günü başlayan yangınlar, bölgenin son yılların en kurak dönemini geçirmesi nedeniyle hızla yayıldı. Hafta sonunda çıkan güçlü rüzgârlar, alevlerin yerleşim alanlarına ulaşmasına neden oldu ve yaklaşık 40 bin kişi için tahliye emri çıkarıldı. Yangınlarda şu ana kadar en az 100 evin hasar gördüğü, bazı evlerin tamamen yandığı bildiriliyor. Yetkililer, gece boyunca hava sıcaklığının düşmesinin ve nemin artmasının itfaiyecilerin işini kolaylaştırdığını ifade ediyor.
Yangınların büyük bir kısmı hâlâ aktif olmakla birlikte, akşam saatlerinde tahliye emirleri kademeli olarak kaldırılmaya başlandı. Ancak yetkililer, duman nedeniyle hava kalitesinin kötü olduğu bölgelerde yaşayanlara maske kullanmaları ve pencereleri kapalı tutmaları konusunda uyarıda bulunuyor. Ayrıca, elektrik hatlarının hasar görmesi nedeniyle bazı bölgelerde elektrik kesintilerinin sürdüğü, su kaynaklarının yer yer kullanılamaz hale geldiği aktarılıyor.
Oregon ve California gibi komşu eyaletlerden gelen takviye ekiplerin de desteğiyle yangınlarla mücadele eden 3 binden fazla itfaiyeci, özellikle gece saatlerinde helikopter ve uçaklarla havadan müdahale de gerçekleştiriyor. Şu ana kadar toplam 150 bin hektarlık alanın küle döndüğü tahmin ediliyor.
Bölgesel veya küresel boyut: İklim değişikliği orman yangınlarını artırıyor
Bu yaz Batı ABD'de görülen orman yangınları, iklim değişikliğinin etkilerini bir kez daha gözler önüne seriyor. Bilim insanları, küresel sıcaklıkların artması ve uzun süreli kuraklıkların orman yangınlarının sıklığını ve şiddetini artırdığını vurguluyor. Özellikle Washington, Oregon ve Kaliforniya, son yıllarda rekor düzeyde yanan alan ve maddi hasarla karşı karşıya.
Bu durum, yalnızca ABD için değil, dünya genelinde orman yangınlarıyla mücadele politikalarının gözden geçirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Uzmanlar, yangın yönetimi stratejilerinin yanı sıra iklim değişikliğiyle mücadele konusunda daha güçlü ve bağlayıcı anlaşmalar yapılması çağrısında bulunuyor. Son olarak Avrupa'nın güneyinde ve Akdeniz ülkelerinde de benzer yangınların yaşanması, küresel bir sorunla karşı karşıya olunduğunu gösteriyor.
Yangınların ekonomik maliyetinin de milyarlarca doları bulabileceği ifade ediliyor. Evlerin yanı sıra tarım arazileri, enerji hatları ve altyapı da zarar gördü. Ayrıca, yangınların yaydığı karbon emisyonlarının iklim değişikliğini daha da hızlandırdığına dikkat çekiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, orman yangınlarına karşı kırılganlığı yüksek ülkelerden biri. Son yıllarda özellikle Ege ve Akdeniz bölgelerinde yaşanan yangınlar, benzer bir tablonun Türkiye'de de yaşanabileceğini gösteriyor. Bu nedenle ABD'deki yangınların sonuçları, Türkiye'nin yangınla mücadele kapasitesini artırma ve iklim değişikliğine uyum politikaları geliştirme ihtiyacını bir kez daha hatırlatıyor. Ayrıca, küresel iklim krizi nedeniyle orman yangınları, gıda güvenliği, turizm ve sağlık gibi sektörler üzerinde doğrudan etki yaratıyor. Türkiye'nin uluslararası iklim işbirliğinde aktif rol alması ve yangınlarla mücadelede havacılık ekipleri gibi teknolojik imkânları geliştirmesi önem taşıyor.
