ABD'nin Washington eyaletinin doğusunda yer alan Spokane kenti ve çevresinde, pazar günü itibarıyla üç ayrı orman yangını kontrol altına alınamıyor. Yetkililer, şiddetli rüzgarlar ve olağanüstü kurak koşulların alevleri hızla yaydığını, yaklaşık 60 bin kişinin tahliye edildiğini ve en az 600 ev, işyeri ve diğer yapının küle döndüğünü açıkladı. Yangınlar, kentin kuzeybatı ve doğu mahallelerinde büyük tahribata yol açarken, alevlerin hızla yerleşim alanlarına sıçraması nedeniyle bölgede olağanüstü hal ilan edildi.
Yangının arka planı ve müdahale çalışmaları
İtfaiye ekipleri, gece boyunca alevlerle mücadele etti; ancak rüzgarın saatte 50 kilometreyi aşan hızı ve nem oranının yüzde 10'un altına düşmesi, yangının kontrol altına alınmasını güçleştirdi. Yetkililer, özellikle Oregon Yolu ve Elk-Chattaroy bölgelerinde yangının sıçradığı evlerin büyük kısmının tamamen yandığını belirtti. Washington Eyaleti Acil Durum Yönetimi, 100'den fazla itfaiye aracı ve 8 helikopterle havadan ve karadan müdahale başlattı.
Spokane Belediye Başkanı Lisa Brown, yaptığı açıklamada, "Bu, şehrimizin tarihinde görmediği büyüklükte bir felaket. Can kaybı olmaması büyük şans, ancak binlerce kişi evsiz kaldı" dedi. Yerel yetkililer, tahliye emri verilen bölgelerde yaşayanların büyük kısmının ailelerinin yanına veya şehirdeki geçici barınma merkezlerine yerleştirildiğini açıkladı. Kızılhaç ekipleri, Spokane Arena'da 2 binden fazla kişiye geçici barınma ve yiyecek desteği sağlıyor.
Yangınların çıkış nedeni henüz kesinleşmedi. Ancak uzmanlar, iklim değişikliğinin neden olduğu uzun süreli kuraklık ve sıcak hava dalgalarının yangın riskini artırdığını vurguluyor. Bölgede son 30 yılın en kurak yaz mevsiminin yaşandığı, ormanlık alanlardaki bitki örtüsünün kuruyarak adeta birer yakıt haline geldiği bildiriliyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Spokane'deki yangınlar, Batı Amerika Birleşik Devletleri'nin genelinde artan orman yangını riskinin bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Bu yıl Oregon, Kaliforniya ve Idaho'da da büyük yangınlar çıkmış, onlarca kişi hayatını kaybetmişti. Uzmanlar, iklim krizinin orman yangınlarının sıklığını ve şiddetini artırdığını, Kuzey Amerika'nın batı kıyısının yangın sezonunun artık daha erken başladığını ve daha uzun sürdüğünü belirtiyor.
Küresel ölçekte, bu tür felaketlerin ekonomik maliyeti milyarlarca doları buluyor. Spokane'deki yangınların sigorta şirketlerine ve vergi mükelleflerine olan maliyetinin henüz hesaplanmaya başlandığı ifade ediliyor. Ayrıca, yangınlardan yayılan duman bulutları, komşu eyaletlerde hava kalitesinin düşmesine neden oldu; yetkililer, hassas grupların dışarı çıkmaması konusunda uyarı yayımladı.
Spokane'deki yangınlar, aynı zamanda federal yönetimin doğal afetlere hazırlık ve müdahale kapasitesini de tartışmaya açtı. Başkan Joe Biden'ın bölgeye federal yardım gönderme sözü vermesi bekleniyor. Ancak uzmanlar, iklim değişikliğiyle mücadelede köklü politikaların hayata geçirilmediği sürece bu tür felaketlerin giderek daha sık yaşanacağını dile getiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Spokane'daki orman yangınları, iklim değişikliğinin gelişmiş ülkelerde bile ciddi sosyal ve ekonomik maliyetlere yol açtığını bir kez daha gösteriyor. Türkiye, benzer yangınlarla özellikle Akdeniz ve Ege bölgelerinde sık sık karşılaşıyor; dolayısıyla bu olay, Türk yetkililerin afet yönetimi ve yangınla mücadele stratejilerini gözden geçirmesi için önemli bir referans noktası oluşturuyor. Ayrıca, küresel iklim değişikliği müzakerelerinde gelişmiş ülkelerin emisyon azaltım taahhütlerinin yakın takip edilmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Türkiye için en kritik ders, orman yangınlarına karşı erken uyarı sistemleri ve havadan müdahale gibi teknolojik altyapının güçlendirilmesidir.
