Letonya'da cumartesi günü yapılacak parlamento seçimleri öncesinde, mevcut Başbakan Andris Kulbergs'in liderliğindeki merkez sağ çizgideki United List (Birleşik Liste) partisi, kamuoyu yoklamalarında en yüksek oy oranına sahip görünüyor. Ancak anketler, partinin tek başına iktidar olacak çoğunluğa ulaşamayacağını ve karmaşık koalisyon görüşmelerinin kaçınılmaz olduğunu gösteriyor. Ülkenin başkenti Riga'dan bildirildiğine göre, seçim kampanyası Ukrayna'daki savaş, enerji güvenliği ve Rusya tehdidi gölgesinde geçiyor.
Seçim öncesi tablo ve partiler
Letonya, 100 sandalyeli Saeima (Parlamento) için yapılacak seçimde yeni bir hükümet belirleyecek. Son anketlere göre, United List'in oy oranı yüzde 20 civarında. Ana muhalefetteki Harmony partisi ise Rusça konuşan azınlığın desteğiyle yüzde 15-18 bandında. Ancak Harmony'nin hükümete girmesi, diğer partilerin Rusya yanlısı olarak gördüğü bu oluşuma mesafeli durması nedeniyle zor görünüyor. Seçime giren diğer partiler arasında Yeşiller ve Çiftçiler Birliği, Yeni Birlik ve İlerici Parti yer alıyor. Kamuoyu araştırmaları, mevcut koalisyon ortaklarının oy kaybettiğini, buna karşın United List'in istikrarını koruduğunu gösteriyor.
Başbakan Kulbergs, seçim kampanyasında Ukrayna'ya askeri ve siyasi desteğin süreceği mesajını verdi. Letonya, Gayri Safi Yurtiçi Hasılası'na oranla Ukrayna'ya en fazla askeri yardım yapan ülkelerden biri. Ayrıca Rusya'ya yönelik yaptırımların sıkılaştırılmasını ve NATO'nun Baltık bölgesindeki varlığının güçlendirilmesini savunuyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Letonya, Estonya ve Litvanya ile birlikte Baltık ülkeleri olarak Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından savunma harcamalarını artırdı. Bu ülkeler, NATO'nun doğu kanadında kritik bir konumda. Letonya'nın seçim sonuçları, Avrupa Birliği'nin Rusya'ya karşı ortak tutumunu ve Ukrayna'ya verilen desteğin sürekliliğini etkileyebilir. Özellikle ABD'deki siyasi dalgalanmalar ve Avrupa'da yükselen aşırı sağ akımlar göz önüne alındığında, Letonya'nın istikrarlı bir Ukrayna yanlısı hükümete sahip olması Batı ittifakı için önem taşıyor.
Seçim sonrası koalisyon görüşmelerinde United List'in yanı sıra Yeni Birlik ve İlerici Parti'nin yer alacağı bir hükümet ihtimali güçlü. Ancak bu partilerin bazı politikaları, özellikle ekonomi ve sosyal konularda farklılık gösterebilir. Letonya'nın ekonomisi, yüksek enflasyon ve enerji maliyetleriyle mücadele ediyor. Yeni hükümetin öncelikleri arasında savunma bütçesini artırmak, enerji bağımsızlığını sağlamak ve yolsuzlukla mücadele yer alacak.
Rusya'nın Baltık ülkelerine yönelik siber saldırıları ve hibrit tehditleri de seçim gündemini etkiliyor. Letonya, geçtiğimiz yıl Rusya'nın enerji şantajına maruz kalmış, doğal gaz tedarikinde sorunlar yaşamıştı. Bu nedenle yeni hükümetin enerji güvenliği konusunda somut adımlar atması bekleniyor.
Uluslararası gözlemciler, Letonya seçimlerinin serbest ve adil geçmesini bekliyor. Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) seçimleri izlemek üzere gözlemciler gönderecek. Seçim sonuçları, Baltık bölgesinde Rusya'nın etkisini kırmak isteyen Batı için bir gösterge olacak.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Letonya seçimleri, Türkiye'nin NATO içindeki konumu ve Ukrayna politikası açısından dolaylı da olsa önem taşıyor. Türkiye, Ukrayna'ya askeri destek verirken Rusya ile de diyalog kanallarını açık tutuyor. Letonya gibi Baltık ülkelerinin Rusya'ya karşı sert tutumu, NATO'nun güneydoğu kanadında farklı önceliklere sahip Türkiye ile zaman zaman gerilim yaratabiliyor. Ancak istikrarlı bir Letonya hükümeti, NATO'nun bütünlüğü ve Avrupa güvenliği için olumlu. Türkiye'nin ihracat pazarları arasında yer alan Baltık ülkeleriyle ticari ilişkiler, siyasi istikrara bağlı. Seçim sonrası oluşacak hükümetin Türkiye ile AB arasındaki diyaloga katkı sağlaması beklenebilir.
