Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) Bölgesel Terörle Mücadele Yapısı (RATS), Pakistan'ın başkenti İslamabad'da düzenlenen 46. Konsey Toplantısı'nda ABD'nin İran'a yönelik son askeri saldırılarını kınadı. Toplantıda alınan karar, örgütün terörle mücadelede işbirliğini güçlendirme ve tek taraflı askeri müdahalelere karşı ortak tutum belirleme iradesini yansıtıyor. Karar, bölgesel güvenlik mimarisinde önemli bir diplomatik adım olarak değerlendiriliyor.
Toplantının Arka Planı ve ŞİÖ'nün Tutumu
ŞİÖ Bölgesel Terörle Mücadele Yapısı, örgüt üyesi ülkeler arasında terörle mücadele konusunda bilgi paylaşımı, ortak operasyonlar ve kapasite geliştirme amacıyla faaliyet gösteren bir birimdir. 46. Konsey Toplantısı, İslamabad'da ev sahipliği yapılan ve bölgesel güvenlik konularının ele alındığı bir platform oldu. Toplantıya ŞİÖ üyesi ülkelerin temsilcileri katıldı.
ŞİÖ, Çin ve Rusya'nın öncülüğünde kurulan ve Batı dışı bir güvenlik ve işbirliği örgütü olarak öne çıkan bir yapıdır. Örgüt, son yıllarda genişleyerek Orta Doğu ve Asya'da etkinliğini artırmaya çalışmaktadır. İran, 2023 yılında ŞİÖ'ye tam üye olarak katılmıştı. ABD'nin İran'a yönelik saldırıları, örgütün İran'a destek mesajı vermesi açısından kritik bir döneme denk geldi.
Toplantıda kabul edilen karar metninde, ABD'nin İran'a yönelik saldırılarının bölgesel istikrarı tehdit ettiği ve uluslararası hukuka aykırı olduğu vurgulandı. Karar, ŞİÖ üyesi ülkelerin egemenlik ve toprak bütünlüğüne saygı çerçevesinde hareket edilmesi gerektiğini belirtti. Ayrıca, terörle mücadelede çifte standart uygulanmaması çağrısı yapıldı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
ABD'nin İran'a yönelik saldırıları, Orta Doğu'da gerilimi artıran bir gelişme olarak uluslararası kamuoyunda geniş yankı buldu. ŞİÖ'nün bu saldırıları kınaması, örgütün Batı karşıtı bloklaşma eğilimini güçlendirdiği yorumlarına yol açtı. Özellikle Çin ve Rusya'nın İran'a verdiği destek, bölgesel dengeleri etkileyebilir.
İslamabad'daki toplantı, Pakistan'ın ŞİÖ içindeki aktif rolünü pekiştirdi. Pakistan, İran ile uzun bir sınır paylaşıyor ve bölgesel istikrarı kendi güvenliği için hayati görüyor. Toplantıda ayrıca Afganistan'daki terör yuvaları, Orta Asya'da radikalleşme ve sınır güvenliği gibi konular ele alındı.
ŞİÖ'nün ABD'yi hedef alan açıklamaları, örgütün küresel güvenlik meselelerinde daha görünür bir aktör olma çabasının parçası. Ancak örgüt içinde farklı çıkarlara sahip üyelerin varlığı, ortak kararların uygulanabilirliğini sorgulatıyor. Yine de bu kınama kararı, Batı'nın askeri müdahalelerine karşı alternatif bir sesin yükseldiğini gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, ŞİÖ'de diyalog ortağı statüsüne sahip ve örgütün terörle mücadele yapılarıyla yakın ilişkiler yürütüyor. ABD'nin İran'a saldırıları, Türkiye'nin bölgesel istikrar ve enerji güvenliği açısından endişe kaynağı. Türkiye, İran ile ticari ve enerji bağlarına sahip; olası bir çatışma Türkiye'nin ekonomik çıkarlarını olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, ŞİÖ'nün Batı karşıtı söylemi, Türkiye'nin NATO içindeki konumunu zorlaştırabilir. Türkiye'nin denge politikası, bölgesel gerilimin tırmanmaması yönünde diplomatik çaba göstermesini gerektiriyor. Bu gelişme, Türkiye'nin Orta Doğu'da barış ve istikrar için daha aktif rol alması gerektiğini ortaya koyuyor.
