Şili'deki yaklaşık 500 bin kişilik Filistinli topluluk, aşırı sağcı başkan adayı José Antonio Kast'ın İsrail'e yakınlaşma sinyalleri vermesi üzerine harekete geçti. Kast'ın seçilmesi halinde Şili'nin Filistin davasına verdiği geleneksel desteği geri çekeceği endişesi, ülkenin en büyük Arap diasporalarından birini alarma geçirdi. Şili, yıllardır Latin Amerika'nın en güçlü Filistin yanlısı tutumunu sergiliyordu; ancak Kast'ın İsrail'e yönelik açıklamaları, bu dengeleri değiştirme potansiyeli taşıyor.
Şili'de Filistin Diasporası Neden Endişeli?
José Antonio Kast, 2021 seçimlerinde rakibi Gabriel Boric'e yenilmişti ancak 2025 seçimleri öncesinde anketlerde önde gidiyor. Kast, İsrail ile ilişkileri güçlendirme sözü verirken, Filistin yanlısı politikaları eleştiriyor. Şili, 1947'den bu yana Filistin davasına en güçlü destek veren Latin Amerika ülkelerinden biri. Başkent Santiago'da Filistinliler tarafından kurulan belediye meclisleri, kültürel merkezler ve okullar bulunuyor. Ayrıca Şili, 2011'de Filistin'i resmen tanıyan ilk Latin Amerika ülkelerindendi.
Filistinli-Şilili aktivistler, Kast'ın İsrail yanlısı söylemlerinin kendilerini hedef aldığını düşünüyor. Kast'ın seçilmesi halinde, Şili'nin Birleşmiş Milletler'de Filistin lehine oy kullanma politikasını değiştirebileceği ve ekonomik iş birliklerini İsrail lehine yeniden düzenleyebileceği iddia ediliyor. Bu durum, diasporanın siyasi ve kültürel varlığını doğrudan tehdit ediyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Latin Amerika'da Değişen Dengeler
Şili'nin bu olası dönüşü, Latin Amerika'da İsrail-Filistin meselesine yönelik tutumların çeşitliliğini yansıtıyor. Brezilya, Arjantin ve Meksika gibi ülkeler Filistin'e destek verirken, Kolombiya ve Paraguay gibi ülkeler İsrail ile daha yakın ilişkiler kuruyor. Kast'ın İsrail'e yönelmesi, bölgede ABD'nin etkisini artırabilir ve İsrail'in Latin Amerika'daki diplomatik ayak izini genişletebilir.
Filistinliler için Kast'ın yükselişi, sadece Şili'de değil, tüm bölgede diplomatik kayıplar anlamına gelebilir. Özellikle İsrail'in son yıllarda Afrika ve Latin Amerika'da artan etkisi göz önüne alındığında, Şili'nin pozisyon değiştirmesi Filistin davası için stratejik bir darbe olacaktır.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin davasına verdiği güçlü destekle biliniyor. Şili gibi bir ülkenin İsrail'e yakınlaşması, Türkiye'nin uluslararası platformlarda Filistin lehine oluşturmaya çalıştığı ittifakları zayıflatabilir. Ancak Türkiye, Latin Amerika'da Brezilya, Arjantin ve Meksika gibi Filistin dostu ülkelerle ilişkilerini derinleştirerek bu kaybı dengeleyebilir. Ayrıca Kast'ın aşırı sağcı söylemleri, Türkiye'nin İslam dünyasıyla dayanışmasını vurgulamasına ve Filistin meselesini daha fazla gündeme taşımasına olanak tanıyabilir. Bölgesel olarak, bu gelişme Latin Amerika'daki Filistin diasporalarının Türkiye ile iş birliği yapmasını teşvik edebilir.
