İngiltere hükümeti, Çin merkezli hızlı moda devi Shein'in düşük değerli gönderilerde faydalandığı vergi muafiyetini kapatmak için beklenenden çok daha yavaş hareket ediyor. Söz konusu vergi boşluğunun ancak Ekim 2028'de kapatılması planlanırken, yerel perakendeciler bu gecikmenin yüksek caddeleri canlandırma çabalarını baltaladığını belirtiyor. Uygulama, İngiltere'ye gönderilen 135 sterlinin altındaki paketlerin ithalat vergisinden muaf tutulmasına dayanıyor. Bu durum, özellikle Shein gibi düşük fiyatlı ve hızlı teslimatlı Çinli platformlar için büyük bir avantaj sağlarken, İngiliz perakendeciler aynı koşullarda rekabet edemedikleri için mağaza kapatma ve işten çıkarma kararları almak zorunda kalıyor.
Vergi Boşluğunun Perakende Sektörüne Etkisi
İngiltere'de faaliyet gösteren birçok perakendeci, Shein ve benzeri platformların vergi avantajı sayesinde haksız rekabet yarattığını savunuyor. Bu durum özellikle moda, elektronik ve ev eşyası gibi kategorilerde faaliyet gösteren küçük ve orta ölçekli işletmeleri olumsuz etkiliyor. Söz konusu vergi boşluğu, İngiltere'nin 2021'de AB'den ayrılmasının ardından uygulamaya konulan bir düzenlemeden kaynaklanıyor. Brexit sonrası, 135 sterlinin altındaki mallar için ithalat vergisi muafiyeti getirilmişti. Ancak bu muafiyet, Çin'den doğrudan tüketiciye yapılan düşük değerli gönderiler için beklenmedik bir avantaj oluşturdu. Shein başta olmak üzere birçok Çinli e-ticaret platformu, bu boşluk sayesinde ürünlerini İngiliz tüketicilere daha düşük fiyatlarla sunabiliyor.
İngiltere Perakende Konsorsiyumu (BRC) tarafından yapılan açıklamada, hükümetin bu konuda yavaş hareket etmesinin, yüksek caddelerdeki işletmelerin ayakta kalmasını daha da zorlaştırdığı belirtildi. BRC CEO'su Helen Dickinson, "Bu vergi boşluğu, yerel perakendecilerin onlarca yıldır karşılaştığı en büyük adaletsizliklerden biri. Hükümetin sorunu çözmek için 2028'e kadar beklemesi, birçok işletmenin iflasına ve binlerce kişinin işsiz kalmasına neden olacak" dedi. Dickinson ayrıca, vergi muafiyetinin kaldırılması durumunda Shein'in İngiltere'deki operasyonlarının olumsuz etkileneceğini ancak yerel perakendeciler için daha adil bir rekabet ortamı yaratılacağını ifade etti.
Küresel Boyutu ve Diğer Ülkelerdeki Durum
Bu vergi boşluğu sadece İngiltere'de değil, diğer ülkelerde de benzer tartışmalara yol açıyor. Avrupa Birliği, Şubat 2023'te yürürlüğe giren yeni bir düzenleme ile 150 avronun altındaki mallarda ithalat vergisi muafiyetini kaldırdı. AB, bu adımıyla Çinli e-ticaret platformlarının haksız avantajını ortadan kaldırmayı ve Avrupa'daki perakendecileri korumayı amaçlıyordu. ABD'de ise Trump yönetimi, 800 doların altındaki gönderilerde ithalat vergisi muafiyetini kaldırmak için adımlar atıyor. Bu kararın, Shein ve PDD Holdings'in sahibi olduğu Temu gibi platformlar için önemli sonuçlar doğurması bekleniyor. İngiltere'nin bu konuda AB ve ABD'den geride kalması ise eleştiri konusu. Uzmanlar, hızlı hareket eden bu sektörde dört yıllık bir gecikmenin çok uzun olduğunu ve İngiliz perakendecilerin bu süre zarfında daha da fazla zarar göreceğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye açısından özellikle e-ticaret sektöründe adil rekabet ortamının sağlanması bakımından önemli bir örnek teşkil ediyor. Türkiye, gümrük vergisi muafiyet sınırını 150 avrodan 30 avroya düşürerek benzer bir adım atmış durumda. Ancak küresel ticarette artan korumacılık eğilimi, Türkiye'nin de dış ticaret politikalarını gözden geçirmesini gerektirebilir. Shein ve Temu gibi platformların Türkiye'deki faaliyetleri, yerel perakendecileri olumsuz etkileyebileceğinden, vergi düzenlemelerinin bu boyutu Türk tüketiciler ve işletmeler için de dikkatle izlenmelidir.
