Senegal'in kamu borçlarını yeniden yapılandırma olasılığına karşı, ülkenin uluslararası piyasalarda ihraç ettiği eurotahvilleri elinde bulunduran bazı alacaklılar, olası bir müzakereler sürecinde koordineli hareket etmek amacıyla gayriresmi temaslara başladı. Konuya yakın kaynaklar, hükümetin henüz resmi bir başvurusu olmamakla birlikte, yatırımcıların bir 'alacaklı komitesi' oluşturma yönünde ilk adımları attığını belirtiyor. Bu gelişme, Batı Afrika ülkesinin borç yükünün sürdürülebilirliğine ilişkin artan endişelerin bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
Borç krizi mi geliyor? Senegal ekonomisinin kırılgan noktaları
Senegal, son yıllarda yüksek büyüme oranları ve altyapı yatırımlarıyla dikkat çekse de, kamu borcunun GSYH'ye oranı 2023 sonu itibarıyla yüzde 80'in üzerine çıktı. COVID-19 salgını, küresel enflasyon ve artan faiz oranları, ülkenin mali alanını daralttı. Hükümet, 2024 yılı bütçesini açıklarken kemer sıkma önlemleri ve vergi artışları planladığını duyurmuştu. Ancak Nisan 2024'te yapılması beklenen cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde siyasi belirsizlik, borç yönetimini daha da karmaşık hale getiriyor.
Uluslararası Para Fonu (IMF), Senegal'e yönelik 2023 yılı düzenli değerlendirmesinde, ülkenin borç sürdürülebilirliği konusunda 'orta risk' taşıdığını, ancak dış şoklar karşısında kırılgan olduğunu vurguladı. Senegal'in 2024 yılında 1,2 milyar doları aşan dış borç ödemesi yapması gerekiyor. Bu tutar, ülkenin döviz rezervlerinin önemli bir kısmına karşılık geliyor. Yatırımcıların endişesi, hükümetin ödeme güçlüğü çekmesi durumunda, tıpkı Ghana ve Zambiya gibi diğer Afrika ülkelerinde olduğu gibi yeniden yapılandırma masasına oturmak zorunda kalacağı yönünde.
Bölgesel ve küresel boyut: Afrika borç krizi ve Çin etkisi
Senegal'in olası bir borç yeniden yapılandırması, Sahra Altı Afrika'da son yıllarda artan borç sıkıntılarının bir parçası. Ghana 2022'de temerrüde düşmüş ve 2023'te resmi alacaklılarıyla mutabakata varmıştı. Zambiya ise 2020'de temerrütten sonra uzun bir süreçten geçmişti. Bu örnekler, borç yeniden yapılandırmalarının genellikle karmaşık ve zaman alıcı olduğunu gösteriyor.
Özellikle Çin, Afrika'da önemli bir kreditör olarak öne çıkıyor. Çin, Senegal'e önemli miktarda altyapı kredisi sağlamış durumda. Ancak Çin, borç yeniden yapılandırmalarında genellikle resmi alacaklı komitelerine katılmakta isteksiz davranıyor; bu da süreci yavaşlatabiliyor. Batılı yatırımcılar ve çok taraflı kalkınma bankaları, Senegal'in durumunu yakından izliyor. Eğer Senegal bir yeniden yapılandırmaya gitmek zorunda kalırsa, bu durum bölgedeki diğer ülkeler için de bir emsal teşkil edebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Senegal'in borç sorunu, Türkiye için doğrudan bir risk oluşturmamakla birlikte küresel bağlamda önemlidir. Türkiye, benzer şekilde yüksek dış borç ve cari açık sorunlarıyla mücadele eden bir ülke olarak, gelişmekte olan piyasalardaki borç krizlerinin yakından takip edilmesi gerektiğini bilmektedir. Ayrıca, Türkiye'nin Afrika'da artan ekonomik ve diplomatik varlığı, kıtadaki istikrarı önemli kılmaktadır. Senegal'in yaşayacağı bir borç krizi, Türk müteahhitlik firmaları ve ticaret ortakları için operasyonel aksamalara yol açabilir. Bununla birlikte, Türkiye'nin IMF ve G20 platformlarında gelişmekte olan ülkelerin borç yükünün hafifletilmesi yönündeki tutumu, Senegal gibi ülkelerin kriz yönetiminde diplomasiye alan açar. Ankara'nın bu süreçte borç yapılandırma mekanizmalarına ilişkin deneyimlerini paylaşması, ikili ilişkileri derinleştirme fırsatı sunabilir.
