ABD'de 2024 Senato seçimlerine ilişkin tahminlerde önemli bir değişiklik yaşandı. Cook Political Report, Cumhuriyetçi Parti'nin elinde bulunan iki koltuk dahil olmak üzere üç yarışta tahminini Demokratlar lehine güncelledi. Bu değişiklik, Senato'daki çoğunluk dengesinin Demokratlar lehine dönebileceği yönündeki beklentileri güçlendirdi. Ülke genelinde yapılan anketlerde Demokrat adayların oy oranlarını artırması ve Cumhuriyetçi adayların bazı eyaletlerde zayıf performans göstermesi, bu revizyonun temel nedenleri arasında gösteriliyor. Senato'da şu anda 50-50 eşitlik bulunuyor; Başkan Yardımcısı Kamala Harris'in eşitlik bozucu oyuyla Demokratlar çoğunluğu elinde tutuyor. 2024'te Cumhuriyetçilerin savunması gereken 23 koltuk, Demokratların ise sadece 7 koltuk savunması gerekiyor. Bu tablo, Cumhuriyetçiler için zorlu bir seçim döngüsüne işaret ediyor.
Gelişmenin Arka Planı: Hangi Koltuklar Değişti?
Cook Political Report'un son değerlendirmesine göre, Cumhuriyetçilerin elindeki iki koltuk Demokratlar lehine 'eğilimli' veya 'rekabetçi' kategorisine kaydırıldı. Ayrıca, halihazırda Demokratların elinde bulunan bir koltukta da Cumhuriyetçilerin şansının arttığı ancak yarışın hala Demokratlar lehine olduğu belirtildi. Bu değişiklikler, özellikle emekli olan Cumhuriyetçi senatörlerin yerine gelen adayların zayıf kampanya yürütmesi ve Demokrat adayların bağış toplama konusunda üstünlük sağlamasından kaynaklanıyor. Örneğin, Pensilvanya'da Cumhuriyetçi Senatör Pat Toomey'in emekli olmasıyla boşalan koltuk için yarışan Demokrat John Fetterman, anketlerde önde gidiyor. Benzer şekilde, Wisconsin'de Cumhuriyetçi Senatör Ron Johnson'ın yeniden seçilme yarışında Demokrat rakibi Mandela Barnes karşısında zorlandığı belirtiliyor. Ohio'da ise Cumhuriyetçi Senatör Rob Portman'ın emekliliği sonrası Demokrat Tim Ryan ile Cumhuriyetçi J.D. Vance arasındaki yarışta son durum belirsizliğini koruyor. Kuzey Carolina'da Cumhuriyetçi Senatör Richard Burr'un emekliliğiyle boşalan koltukta Demokrat Cheri Beasley ile Cumhuriyetçi Ted Budd arasındaki rekabet kızışmış durumda. Bu eyaletlerdeki dinamikler, Senato çoğunluğunun belirlenmesinde kritik rol oynayacak.
Cook Political Report'un revizyonu, Başkan Joe Biden'ın düşen onay oranlarına rağmen Demokratların Senato'da çoğunluğu koruyabileceği veya artırabileceği yönündeki iyimserliği yansıtıyor. Ancak uzmanlar, Temsilciler Meclisi'nde Cumhuriyetçilerin avantajlı olduğunu ve Senato'nun da hala Cumhuriyetçilerin kontrolüne geçebileceğini belirtiyor. Seçim sonuçları, 8 Kasım 2022'de yapılacak ara seçimlerde netleşecek. Bu seçimler, Biden yönetiminin yasama gündemini ve yargı atamalarını doğrudan etkileyecek.
Bölgesel ve Küresel Boyut
ABD Senatosu'ndaki çoğunluk değişikliği, yalnızca iç politikayı değil, aynı zamanda ABD'nin dış politikasını da yakından ilgilendiriyor. Senato, dış anlaşmaların onaylanması, büyükelçi atamaları ve savunma bütçeleri gibi konularda kritik bir rol oynuyor. Demokratların çoğunluğu koruması halinde, Biden yönetiminin iklim değişikliği, İran nükleer anlaşması ve NATO genişlemesi gibi konulardaki politikaları daha rahat ilerleyebilir. Cumhuriyetçilerin çoğunluğu ele geçirmesi durumunda ise Biden'ın yasama ajandası tıkanabilir ve özellikle Ukrayna'ya yapılan yardımlar ve Çin'e yönelik politikalar konusunda Kongre'de daha fazla çekişme yaşanabilir. Ayrıca, Senato'nun onayı gereken uluslararası anlaşmalar (örneğin silah kontrolü anlaşmaları) Cumhuriyetçi çoğunlukta zorlukla geçebilir. Bu nedenle, 2024 Senato seçimleri, küresel jeopolitik denge açısından da büyük önem taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD Senatosu'ndaki çoğunluk değişimi, Türkiye-ABD ilişkilerini çeşitli açılardan etkileyebilir. Demokratların çoğunluğu koruması, Biden yönetiminin Türkiye'ye yönelik tutumunda belirgin bir değişiklik yaratmayabilir; ancak Cumhuriyetçilerin çoğunluğu kazanması, özellikle F-16 satışı ve İsveç'in NATO üyeliği gibi konularda Kongre'deki itirazların artmasına yol açabilir. Türkiye'nin Suriye ve Doğu Akdeniz politikaları, Senato'daki güç dengesine göre şekillenen yaptırım ve silah satışı kararlarından etkilenebilir. Ayrıca, Senato Dış İlişkiler Komitesi'nin tutumu, Türkiye'ye yönelik olası yaptırımların hızını belirleyebilir. Bu nedenle, Türk dış politikası açısından Senato seçim sonuçları dikkatle izlenmeli.
