Suriye lideri Ahmed eş-Şaraa, İsrail'in 1967'den bu yana işgal altında tuttuğu Golan Tepeleri'nin Suriye toprağı olduğunu ve bu statünün asla değişmeyeceğini ilan etti. Şaraa, yaptığı yazılı açıklamada, "Golan, Suriye'nin ayrılmaz bir parçasıdır ve sonsuza kadar Suriye toprağı olarak kalacaktır" ifadelerini kullandı. Bu açıklama, İsrail'in bölgedeki egemenliğini pekiştirmeye yönelik son adımlarının ardından geldi.
Golan Tepeleri'nin Tarihsel ve Hukuki Arka Planı
Golan Tepeleri, 1967'deki Altı Gün Savaşı sırasında İsrail tarafından işgal edildi. 1981'de İsrail, tek taraflı olarak bölgeyi ilhak ettiğini duyurdu; ancak Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 497 sayılı kararı bu ilhakı geçersiz saydı. Uluslararası toplum, Golan'ı Suriye toprağı olarak tanımaya devam ediyor. ABD ise 2019'da dönemin Başkanı Donald Trump döneminde İsrail'in egemenliğini tanıdığını açıklayarak bu konuda önemli bir istisna oluşturdu.
Suriye iç savaşı sırasında İsrail, Golan'da yerleşim faaliyetlerini hızlandırdı ve bölgedeki askeri varlığını artırdı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, geçtiğimiz aylarda yaptığı açıklamalarda Golan'ın İsrail'in kontrolünde kalacağını yinelemişti. Şaraa'nın son açıklaması, bu tür girişimlere doğrudan bir yanıt niteliği taşıyor.
Bölgesel ve Küresel Yansımalar
Şaraa'nın açıklaması, Suriye'nin Arap Birliği'ne dönüş sürecinde ve bölgesel normalleşme çabalarının hız kazandığı bir dönemde geldi. Uzmanlar, bu çıkışın Suriye'nin egemenlik vurgusunu güçlendirmeyi ve İsrail'in ilhak politikalarına karşı uluslararası desteği konsolide etmeyi amaçladığını belirtiyor. Ancak İsrail'in askeri üstünlüğü ve ABD'nin desteği göz önüne alındığında, Golan'ın statüsünde kısa vadede bir değişiklik beklenmiyor.
Rusya, Golan konusunda Suriye'nin toprak bütünlüğünü desteklediğini yinelemekle birlikte, İsrail ile olan ilişkilerini de dengede tutmaya çalışıyor. Avrupa Birliği ise İsrail'in ilhakını tanımadığını defalarca açıkladı. Türkiye de Golan'ın Suriye toprağı olduğu görüşünü savunuyor ve İsrail'in bölgedeki tek taraflı eylemlerini kınıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Golan Tepeleri konusunda tutarlı bir şekilde Suriye'nin toprak bütünlüğünü desteklemekte ve İsrail'in ilhak girişimlerini gayrimeşru saymaktadır. Şaraa'nın açıklaması, Türkiye'nin bölgesel barış ve istikrar çabalarıyla örtüşmektedir. Ankara, Suriye'nin kuzeyindeki güvenli bölge politikası ve İsrail ile yaşanan gerilim göz önüne alındığında, Golan'daki gelişmeler Türkiye'nin güvenlik algılarını doğrudan etkilemektedir. Ayrıca Türkiye, Suriye ile ilişkilerin normalleşmesi sürecinde Golan meselesini diplomatik bir araç olarak kullanabilir. Bölgede kalıcı bir çözüm için uluslararası toplumun daha aktif rol alması gerekmektedir.
