ABD Senatörü Bernie Sanders, eski Başkan Donald Trump'ın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'ya verdiği desteği sert bir dille eleştirdi. Sanders, Trump'ın Netanyahu'yu desteklemesinin, Filistin halkına yönelik insan hakları ihlallerini ve savaş suçlarını görmezden gelmek anlamına geldiğini belirtti. Açıklama, Middle East Eye'ın haberine göre, Trump'ın Netanyahu'ya yönelik son desteğinin ardından geldi.
Trump'ın Desteği ve Sanders'ın Tepkisi
Sanders, yaptığı yazılı açıklamada, Trump'ın Netanyahu'yu desteklemesinin ABD'nin geleneksel olarak İsrail'e verdiği koşulsuz desteğin bir devamı olduğunu, ancak bunun Filistinlilerin haklarını yok saymak anlamına geldiğini vurguladı. Sanders, "Trump'ın Netanyahu'yu desteklemesi, uluslararası hukuku ve insan haklarını hiçe sayan bir yaklaşımdır" ifadelerini kullandı. Ayrıca, ABD'nin İsrail'e yönelik askeri yardımının sorgulanması gerektiğini savundu.
Bernie Sanders, uzun süredir İsrail'in Filistinlilere yönelik politikalarını eleştiren bir isim. Özellikle Gazze'deki son çatışmalarda İsrail'in orantısız güç kullandığını belirten Sanders, ABD'nin bu tür eylemlere destek vermesinin ülkenin itibarına zarar verdiğini dile getirmişti. Trump ise başkanlığı döneminde olduğu gibi, Netanyahu'ya açık destek vererek, İsrail'in güvenliğinin ABD için öncelikli olduğunu vurgulamıştı.
ABD İç Siyasetinde Yansımaları
Sanders'ın açıklamaları, ABD'de İsrail politikaları konusunda artan bölünmeyi gözler önüne seriyor. Demokrat Parti içinde, özellikle genç seçmenler ve ilerici kanat arasında, İsrail'e yönelik koşulsuz desteğin sorgulandığı bir dönemde, Sanders'ın sesi dikkat çekiyor. Trump'ın desteği ise Cumhuriyetçi tabanda ve evanjelik Hristiyanlar arasında karşılık buluyor. Bu durum, 2024 seçimlerine giden süreçte dış politikanın iç siyasette nasıl bir kutuplaşma yarattığını gösteriyor.
Uzmanlar, Sanders'ın eleştirilerinin, Biden yönetiminin İsrail politikası üzerindeki baskıyı artırabileceğini belirtiyor. Biden, Netanyahu hükümetine yönelik eleştirilerini son dönemde sertleştirmiş olsa da, askeri yardımı kesme konusunda henüz adım atmış değil. Sanders ise bu konuda daha ileri giderek, ABD'nin İsrail'e verdiği silah desteğinin durdurulması çağrısında bulunuyor.
Orta Doğu'da Dengeler
Trump'ın Netanyahu'ya desteği, Orta Doğu'da gerilimi artırabilecek bir hamle olarak değerlendiriliyor. İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırıları uluslararası toplumda geniş yankı uyandırırken, ABD'nin tutumu belirleyici bir rol oynuyor. Sanders gibi isimlerin eleştirileri, ABD'nin bölgedeki arabuluculuk rolünü zayıflatabilir. Öte yandan, Trump'ın olası bir başkanlık döneminde Netanyahu'ya tam destek vermesi, Filistin-İsrail çatışmasında yeni bir sayfa açabilir.
Orta Doğu uzmanları, ABD iç siyasetindeki bu tartışmaların, bölgedeki müttefiklerin pozisyonlarını da etkileyebileceğini söylüyor. Suudi Arabistan ve BAE gibi ülkeler, İsrail ile ilişkilerini normalleştirme sürecinde ABD'nin tutumunu yakından izliyor. Sanders'ın çıkışı, bu ülkelerin İsrail'e yönelik politikalarını gözden geçirmesine yol açabilir.
Uluslararası Hukuk ve İnsan Hakları Boyutu
Sanders, açıklamasında uluslararası hukuka ve insan haklarına vurgu yaparak, ABD'nin İsrail'e verdiği desteğin bu değerlerle çeliştiğini savundu. Netanyahu hakkında Uluslararası Ceza Mahkemesi'nde açılan savaş suçu soruşturmaları hatırlatıldığında, Sanders'ın eleştirileri daha da anlam kazanıyor. İsrail'in Gazze'deki eylemleri, Birleşmiş Milletler raporlarında sık sık insan hakları ihlali olarak yer alıyor. Sanders, ABD'nin bu ihlallere göz yummasının, küresel arenada itibar kaybına neden olacağını belirtti.
Uluslararası hukukçular, Trump'ın Netanyahu'yu desteklemesinin, ABD'nin uluslararası hukuka bağlılığı konusunda şüpheler yaratabileceğini ifade ediyor. Özellikle, ABD'nin İsrail'e askeri yardımı, insan hakları ihlallerinde suç ortaklığı iddialarını gündeme getirebilir. Sanders'ın bu konudaki ısrarı, insan hakları örgütleri tarafından da destekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'de İsrail politikalarına yönelik tartışmalar, Türkiye'nin Orta Doğu diplomasisini doğrudan etkiliyor. Türkiye, Filistin davasına verdiği destekle bölgede öne çıkarken, ABD'nin İsrail'e koşulsuz desteği Ankara'nın Washington ile ilişkilerinde gerilim yaratıyor. Sanders gibi isimlerin eleştirileri, Türkiye'nin uluslararası platformlarda savunduğu Filistin tezlerine dolaylı da olsa destek sağlayabilir. Ayrıca, ABD iç siyasetindeki bölünme, Türkiye'nin ABD ile yürüttüğü F-16 modernizasyonu ve Suriye politikaları gibi konularda pazarlık gücünü artırabilir. Ancak Trump'ın olası dönüşü, Ankara için yeni belirsizlikler anlamına geliyor.
