Rusya, Suudi Arabistan'ın ev sahipliğinde imzalanan Mekke Anlaşması'na İran'ın da dahil edilmesi gerektiğini açıkladı. Moskova yönetimi, bölgesel istikrarın ancak tüm tarafların katılımıyla mümkün olacağını belirterek, Tahran'ın dışlanmasının anlaşmanın etkinliğini zayıflatacağı uyarısında bulundu. Açıklama, anlaşmanın uygulanmasında yaşanan belirsizliklerin sürdüğü bir dönemde geldi.
Mekke Anlaşması'nın Arka Planı
Mekke Anlaşması, 2019 yılında Suudi Arabistan'ın girişimiyle Yemen'deki çatışmaları sona erdirmek amacıyla imzalanmıştı. Ancak anlaşma, İran destekli Husilerin sürece dahil edilmemesi nedeniyle eleştiriliyordu. Rusya, anlaşmanın başarısı için İran'ın masada olması gerektiğini vurguluyor. Moskova'nın çağrısı, Tahran'ın bölgesel nüfuzunu tanıma yönünde bir adım olarak yorumlanıyor.
Uzmanlara göre, İran'sız bir anlaşma Yemen'de kalıcı barışı getiremez. Rusya'nın çağrısı, aynı zamanda Suudi Arabistan-İran arasındaki gerilimin azaltılmasına yönelik diplomatik çabalara da işaret ediyor. Son aylarda iki ülke arasında diyalog kapılarının aralandığı biliniyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Rusya'nın hamlesi, Ortadoğu'daki güç dengelerini etkileyebilir. ABD'nin bölgeden kısmen çekilmesiyle oluşan boşlukta Rusya, Çin ile birlikte arabuluculuk rolünü güçlendiriyor. İran'ın Mekke Anlaşması'na dahil edilmesi, Suudi Arabistan için hassas bir konu olsa da, Riyad'ın da Tahran ile ilişkilerini normalleştirme arayışında olduğu gözlemleniyor.
Bu gelişme, Körfez'deki güvenlik mimarisinin yeniden şekillenmesi açısından kritik. İran'ın anlaşmaya katılımı, Yemen krizi başta olmak üzere bölgesel sorunların çözümünde yeni bir sayfa açabilir. Ancak İran'ın şartları ve Suudi Arabistan'ın tutumu belirleyici olacak.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Mekke Anlaşması'nı yakından takip ediyor. İran'ın sürece dahil edilmesi, Türkiye'nin bölgesel çıkarlarıyla örtüşüyor; zira Ankara, İran ile diyalog kanallarının açık tutulmasından yana. Yemen'deki istikrarsızlık, Türkiye'nin güvenliğini ve ekonomisini dolaylı etkiliyor. Rusya'nın çağrısı, Türkiye'nin arabuluculuk rolünü güçlendirebilir. Ayrıca, İran'ın anlaşmaya katılması, Türkiye'nin Körfez ülkeleriyle ilişkilerinde denge politikası izlemesini kolaylaştırabilir. Bölgesel barış, Türkiye'nin enerji güvenliği ve ticaret yolları için de kritik önemde.
