Rusya, Ukrayna'nın güneydoğusundaki Zaporijya kentine düzenlediği güdümlü hava bombası saldırısında en az 3 sivilin ölümüne, 13 kişinin de yaralanmasına yol açtı. Saldırı, 22 Mart 2025 günü öğle saatlerinde gerçekleşti. Bölge valisi Ivan Fedorov, saldırıda bir okul ve çok sayıda konutun hasar gördüğünü açıkladı. Olay yerine sevk edilen kurtarma ekipleri enkaz altında kalanları arama çalışmalarını sürdürüyor. Ukrayna İçişleri Bakanlığı ise saldırının ardından bölgede insani yardım çalışmalarının başlatıldığını duyurdu.
Saldırının arka planı ve savaşın seyri
Rusya, Şubat 2022'de başlattığı geniş çaplı işgalin ardından Ukrayna'nın doğu ve güney bölgelerinde yoğun çatışmalar sürdürüyor. Zaporijya, savaşın başından bu yana hem askeri hem de sivil hedeflere yönelik saldırılara maruz kalıyor. Kent, stratejik konumu ve Zaporijya Nükleer Santrali'ne yakınlığı nedeniyle önem taşıyor. Ukrayna yönetimi, Rusya'nın sivil altyapıyı hedef alarak halkın moralini bozmaya çalıştığını belirtiyor. Öte yandan Ukrayna hava savunma sistemleri, Rus füzelerini engellemede kısmi başarı sağlasa da güdümlü bombaların durdurulması daha zor oluyor. Analistler, Rusya'nın bu tür saldırılarla savaş alanındaki avantajını sürdürmek istediğini vurguluyor.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, saldırının ardından yaptığı açıklamada, "Rus terörü her geçen gün daha da vahşileşiyor. Sivilleri hedef alan bu saldırılar savaş suçu niteliğindedir. Uluslararası toplumun daha kararlı adım atması gerekiyor" ifadelerini kullandı. Zelenski, Batılı müttefiklere hava savunma sistemlerinin hızlandırılması çağrısında bulundu. ABD ve Avrupa Birliği yetkilileri de saldırıyı kınayan açıklamalar yaptı. AB Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, "Rusya'nın sivillere yönelik saldırıları kabul edilemez. Bu eylemlerin hesabı sorulmalıdır" dedi.
Saldırının bölgesel ve küresel boyutu
Zaporijya'ya yönelik saldırı, Ukrayna savaşının sivil kayıplar açısından en kanlı günlerinden birini daha işaret ediyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre savaşın başlangıcından bu yana 12 binden fazla sivil hayatını kaybetti. Saldırı aynı zamanda uluslararası toplumun savaşın sona erdirilmesi yönündeki çabalarına gölge düşürüyor. Özellikle Çin ve Hindistan gibi ülkelerin arabuluculuk girişimleri, Rusya'nın sivillere yönelik saldırıları devam ettikçe zora giriyor. Öte yandan NATO, Doğu Avrupa'daki varlığını artırma kararı alırken, Almanya'nın Ukrayna'ya Taurus seyir füzeleri gönderme konusunda tereddüt ettiği haberleri geliyor. Bu durum, Batı ittifakı içinde Ukrayna'ya askeri destek konusunda fikir ayrılıklarının sürdüğünü gösteriyor.
Saldırının uluslararası hukuk açısından da yansımaları bekleniyor. Uluslararası Ceza Mahkemesi, Rus yetkililere yönelik savaş suçu soruşturmalarını genişletiyor. Ancak Rusya'nın mahkemenin kararlarını tanımaması, yaptırımların caydırıcılığını sınırlıyor. Uzmanlar, Rusya'nın bu tür saldırılarla Ukrayna'nın müzakere masasına oturmaya zorlamaya çalıştığını, ancak Ukrayna yönetiminin toprak bütünlüğünden ödün vermeyeceğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Zaporijya saldırısı, Türkiye'nin Montrö Sözleşmesi kapsamındaki Karadeniz politikası ve Ukrayna ile Rusya arasındaki arabuluculuk rolünü yeniden gündeme getiriyor. Türkiye, savaşın başından bu yana hem Ukrayna'nın toprak bütünlüğünü desteklemiş hem de Rusya ile diyaloğu sürdürmüştür. Ancak sivillere yönelik saldırıların artması, Ankara'nın pozisyonunu zorlaştırabilir. Özellikle Karadeniz Tahıl Koridoru anlaşmasının geleceği ve Türkiye'nin enerji güvenliği açısından Zaporijya Nükleer Santrali'nin durumu kritik önem taşımaktadır. Türkiye, bu tür olayların ardından insani yardım ve ateşkes çağrılarını yineleyecek, ancak Rusya ile batı arasındaki denge politikasını korumaya çalışacaktır.
