Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in, Ukrayna savaşında artan kayıplar ve yeni bir taarruz hazırlığı nedeniyle ikinci bir askeri seferberlik dalgasını değerlendirdiği iddia ediliyor. Savaşın ikinci yılına girerken, Rus ordusunun cephedeki insan gücü açığı ve yıpranma oranı Kremlin'i zor kararlar almaya itiyor. Eylül 2022'de ilan edilen kısmi seferberlik, ülke içinde büyük tepki çekmiş ve yüz binlerce erkeğin yurt dışına kaçmasına neden olmuştu. Şimdi ise benzer bir sürecin kapıda olduğu konuşuluyor.
Gelişmenin Arka Planı
Rusya Savunma Bakanlığı, 2023 yazından bu yana Ukrayna'nın doğusunda ve güneyinde yoğun çatışmalar yaşandığını, özellikle Bahmut ve Avdiyivka bölgelerinde ağır kayıplar verildiğini kabul ediyor. Batılı istihbarat kaynaklarına göre, Rusya'nın toplam kaybı 300 bin askeri bulurken, bu rakamın yarısından fazlası ölü ve yaralılardan oluşuyor. Savaşın başında 150 bin kişilik bir kuvvetle giren Rusya, şu anda Ukrayna'da yaklaşık 350 bin asker bulunduruyor. Ancak cephe hattının 1.000 kilometreyi aşması, bu kuvvetin yetersiz kalmasına yol açıyor.
Putin yönetimi, seferberlikten kaçınmak için bir dizi önlem aldı. Bunlar arasında mahkumları orduya kazandırma, paralı asker şirketlerini (Wagner gibi) resmi orduya entegre etme ve sözleşmeli asker sayısını artırma girişimleri yer alıyor. Ancak bu yöntemlerin sınırlı olduğu görülüyor. Özellikle Wagner'in kurucusu Yevgeniy Prigojin'in ölümü ve şirketin dağılması, Rusya'nın paralı asker kaynağını büyük ölçüde tüketti. Ayrıca, sözleşmeli asker alımında hedeflenen 400 bin sayısına ulaşılamadı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Yeni bir seferberlik dalgası, sadece Rusya iç siyasetini değil, aynı zamanda bölgesel güç dengelerini de etkileyecek. İlk seferberlikte olduğu gibi, yüz binlerce Rus erkeğinin yurt dışına kaçması beklenebilir. Bu durum, özellikle Gürcistan, Kazakistan ve Türkiye gibi komşu ülkelerde sosyal ve ekonomik baskı yaratabilir. Ayrıca, seferberlik kararı, Rusya'nın savaşı tırmandırma niyeti olarak yorumlanacağından, NATO'nun Doğu Avrupa'daki varlığını artırmasına yol açabilir.
Ukrayna tarafı ise bu gelişmeyi, Rusya'nın zayıflığı olarak görebilir. Ancak Batılı analistler, yeni bir seferberliğin Ukrayna'nın savunmasını zorlayabileceği ve savaşın yeni bir aşamaya girebileceği uyarısı yapıyor. Özellikle kış aylarında planlanan yeni Rus taarruzu için insan gücü ihtiyacı, Kremlin'i daha agresif adımlar atmaya itebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Rusya'da olası yeni bir seferberlik, Türkiye'yi doğrudan etkileyebilecek çok boyutlu sonuçlar doğurur. İlk olarak, Rus asker kaçaklarının Türkiye'ye yönelmesi, göç ve güvenlik sorunları yaratabilir. İkinci olarak, savaşın tırmanması, Montrö Sözleşmesi kapsamında Boğazlar'ın geçiş rejimini yeniden gündeme getirebilir. Üçüncü olarak, Türkiye ile Rusya arasındaki enerji ve ticaret ilişkileri, savaşın uzaması halinde yeni baskılarla karşılaşabilir. Ankara, bir yandan NATO müttefiki olarak ittifakın doğu kanadındaki güvenlik endişelerini paylaşırken, diğer yandan Rusya ile diplomatik ve ekonomik kanalları açık tutmaya çalışacaktır.
