Rusya'nın Ukrayna'nın Zaporijya kentine düzenlediği saldırılarda en az 20 kişi hayatını kaybetti, ölenler arasında üç çocuk da bulunuyor. Saldırılar, ABD Başkanı Donald Trump'ın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile dizel anlaşması imzalamasının hemen ardından geldi. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, anlaşmayı "zayıf bir karar" olarak değerlendirerek Moskova'nın savaşı uzatmasına yardımcı olacağını söyledi.
Zaporijya'da yıkım ve can kaybı
Zaporijya'ya yönelik saldırıda üç çocuğun hayatını kaybetmesi, Ukrayna kamuoyunda büyük tepkiye yol açtı. Yetkililer, kurtarma çalışmalarının sürdüğünü ve yaralı sayısının artabileceğini bildirdi. Saldırı, bölgede son haftalarda artan çatışmaların bir parçası olarak görülüyor. Rus kuvvetleri, özellikle enerji altyapısına ve sivil yerleşim birimlerine yönelik saldırılarını yoğunlaştırmış durumda. Ukrayna Hava Kuvvetleri, gece boyunca çok sayıda İHA ve füze tespit edildiğini, bir kısmının düşürüldüğünü açıkladı.
Trump-Putin dizel anlaşması ve Zelenskiy'nin tepkisi
ABD Başkanı Donald Trump'ın Rusya ile vardığı dizel anlaşması, Ukrayna ve Batılı müttefikleri arasında endişe yarattı. Anlaşmanın detayları henüz netleşmemekle birlikte, Rusya'nın enerji ihracatına yönelik bazı kısıtlamaların hafifletilebileceği konuşuluyor. Zelenskiy, anlaşmanın Moskova'nın savaş makinesini finanse etmesine olanak tanıyacağını belirterek, "Bu, Ukrayna'ya yönelik saldırıları durdurmaz, aksine teşvik eder" dedi. Ukrayna lideri, uluslararası toplumu Rusya'ya karşı daha kararlı adımlar atmaya çağırdı.
Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada ise anlaşmanın enerji piyasalarını istikrara kavuşturmayı amaçladığı savunuldu. Ancak anlaşmanın zamanlaması, Rusya'nın saldırılarını sürdürmesi nedeniyle eleştiri oklarının hedefi oldu. Avrupa Birliği yetkilileri, anlaşmanın Rusya'ya yönelik yaptırımları delme riski taşıdığı uyarısında bulundu.
Bölgesel ve küresel yansımalar
Rusya'nın Ukrayna'daki saldırıları, Batı'nın askeri ve ekonomik desteğinin sürdüğü bir dönemde tırmanıyor. ABD'de yönetim değişikliği sonrası Washington'un Kiev'e verdiği desteğin azalabileceği endişesi, Ukrayna'nın pozisyonunu zorlaştırıyor. Trump'ın Putin ile doğrudan teması, transatlantik ilişkilerde yeni bir gerilim hattı oluşturdu. Avrupa ülkeleri, savunma harcamalarını artırma ve Ukrayna'ya yardımı sürdürme konusunda baskı altında. Öte yandan, dizel anlaşması küresel enerji fiyatlarını etkileyebilir; Rus dizel arzının artması, akaryakıt fiyatlarında dalgalanmaya yol açabilir.
Birleşmiş Milletler ve insan hakları örgütleri, sivil kayıplardan duydukları endişeyi dile getirerek taraflara uluslararası hukuka uyma çağrısı yaptı. Zaporijya'daki saldırı, savaşın sivil halk üzerindeki yıkıcı etkisini bir kez daha gözler önüne serdi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Ukrayna ve Rusya arasındaki savaşta denge politikası izlerken, enerji ve tahıl koridoru anlaşmalarındaki arabulucu rolünü sürdürme çabasında. ABD-Rusya dizel anlaşması, Türkiye'nin enerji tedarik güvenliği ve fiyat istikrarı açısından yakından takip etmesi gereken bir gelişme. Anlaşmanın Rusya'ya sağlayacağı ekonomik rahatlama, Moskova'nın savaşı finanse etme kapasitesini artırabilir ve bölgesel istikrarsızlığı derinleştirebilir. Türkiye, Karadeniz'deki güvenlik riskleri ve mülteci akını potansiyeli nedeniyle ateşkesin bir an önce sağlanması için diplomatik çabalarını yoğunlaştırmalı. Ayrıca, enerji fiyatlarındaki olası dalgalanmalar, Türkiye'nin cari açığı ve enflasyonu üzerinde baskı oluşturabilir.
