İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), Hamas'ın 7 Ekim 2023'teki saldırılarının ardından başlayan ve üç yılı aşan çatışma sürecinde 100 binden fazla hedefi vurduğunu açıkladı. Ordu tarafından yayımlanan verilere göre, bu hedefler arasında Lübnan, Suriye, Yemen ve İran'da bulunan noktalar da yer alıyor. Söz konusu rakam, İsrail'in sadece Gazze Şeridi'nde değil, bölge genelinde yürüttüğü askeri operasyonların genişliğini ortaya koyuyor.
Çatışmanın arka planı ve genişleyen operasyon sahası
7 Ekim 2023'te Hamas'ın İsrail'e yönelik eşi benzeri görülmemiş saldırısı, bölgede yeni bir savaş döneminin kapısını araladı. İsrail, Gazze'de başlattığı askeri harekatı kısa sürede farklı cephelere taşıdı. Lübnan'da Hizbullah hedefleri, Suriye'de İran bağlantılı unsurlar, Yemen'de Husiler ve zaman zaman İran topraklarındaki stratejik noktalar vuruldu. IDF'nin açıkladığı 100 bin hedef rakamı, bu çok cepheli stratejinin somut bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
İsrail ordusu, vurulan hedeflerin büyük bölümünün Hamas'ın askeri altyapısı, tüneller, komuta merkezleri ve silah depoları olduğunu belirtiyor. Ancak bağımsız gözlemciler, yoğun nüfuslu bölgelerdeki saldırıların sivil kayıpları da beraberinde getirdiğine dikkat çekiyor. Lübnan ve Suriye'deki operasyonlar ise İran'ın bölgedeki vekil güçlerine yönelik önleyici saldırılar olarak sunuluyor.
Bölgesel ve küresel yansımalar
İsrail'in açıkladığı veriler, çatışmanın sadece Gazze ile sınırlı kalmadığını, bölgesel bir savaşa dönüştüğünü gösteriyor. Yemen'deki Husiler, Kızıldeniz'de ticari gemilere yönelik saldırılarıyla küresel deniz ticaretini tehdit ederken, İran ile yaşanan doğrudan gerilim Nisan 2024'te karşılıklı füze saldırılarına sahne oldu. Bu durum, Orta Doğu'da güvenlik mimarisinin yeniden şekillendiği yorumlarına yol açıyor.
Uluslararası toplum, İsrail'in operasyonlarının sivil altyapıya verdiği zarar ve insani kriz nedeniyle artan eleştirilere maruz kalıyor. Birleşmiş Milletler ve çeşitli insan hakları örgütleri, Gazze'deki yıkımın boyutuna dikkat çekerek ateşkes çağrılarını sürdürüyor. ABD ise İsrail'e desteğini yineleyirken, sivil kayıplar konusunda da uyarılarda bulunuyor.
IDF'nin açıkladığı 100 bin hedef rakamı, aynı zamanda İsrail'in istihbarat ve hedefleme kabiliyetlerini de gözler önüne seriyor. Üç yıllık süreçte gerçekleştirilen bu kadar geniş kapsamlı operasyon, bölgedeki istikrarsızlığın uzun süre devam edeceği sinyalini veriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İsrail'in bölgesel operasyonlarını yakından takip ediyor. Lübnan ve Suriye'deki saldırılar, Türkiye'nin güney sınırlarına yakın bölgelerde istikrarsızlık yaratma potansiyeli taşıyor. Ayrıca İran ile İsrail arasındaki gerilim, enerji arz güvenliği ve bölgesel ticaret yolları üzerinde risk oluşturuyor. Türkiye, ateşkes ve iki devletli çözüm çağrılarını yinelerken, insani yardımların ulaştırılması için diplomatik girişimlerini sürdürüyor. Bölgedeki tırmanma, Türkiye'nin savunma ve dış politika önceliklerini doğrudan etkiliyor.
