Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, 3-5 Aralık 2025 tarihlerinde Filipinler'e resmi bir ziyaret gerçekleştirdi. Manila'daki temaslarında savunma sanayii iş birliği, bölgesel güvenlik ve ASEAN ile ilişkiler öne çıktı. Ziyaretin ana gündem maddelerinden biri, Polonya'nın ABD lisansı altında ürettiği Black Hawk helikopterlerinin Filipinler ve Güneydoğu Asya ülkelerine satışıydı. Bu durum, ABD'nin bölgedeki savunma sanayii çıkarlarıyla doğrudan bağlantılı.
Ziyaretin Arka Planı ve Savunma Sanayii Boyutu
Polonya, son yıllarda savunma sanayiinde önemli atılımlar yaptı. Amerikan Sikorsky şirketinin lisansıyla üretilen S-70i Black Hawk helikopterleri, Polonya'daki PZL Mielec fabrikasında imal ediliyor. Bu fabrika, ABD dışındaki en büyük Black Hawk üretim merkezlerinden biri konumunda. Polonya, bu helikopterleri hem kendi silahlı kuvvetleri için kullanıyor hem de üçüncü ülkelere ihraç ediyor.
Nawrocki'nin Manila ziyareti, Filipinler'in helikopter ihtiyacını karşılamaya yönelik bir adım olarak değerlendiriliyor. Filipinler, özellikle afet müdahale, nakliye ve deniz güvenliği görevleri için orta sınıf helikopterlere ihtiyaç duyuyor. Ülke daha önce ABD'den askeri yardım kapsamında çeşitli helikopterler tedarik etmişti. Polonya üretimi Black Hawk'lar, hem maliyet etkinliği hem de ABD ile uyumlu sistemler olması nedeniyle Filipinler için cazip bir seçenek.
Ziyaret sırasında ayrıca ASEAN ile savunma sanayii iş birliği imkânları ele alındı. Polonya, ASEAN ülkelerine yönelik ortak üretim ve teknoloji transferi konularında istekli olduğunu gösterdi. Bu çerçevede Endonezya, Malezya ve Tayland gibi ülkelerin de potansiyel pazar olduğu belirtiliyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: ABD'nin Rolü
Polonya'nın Black Hawk satışları, doğrudan ABD'nin onayına tabi. Amerikan Dışişleri Bakanlığı ve Savunma Bakanlığı, lisanslı üretim kapsamında üçüncü ülkelere yapılacak satışları denetliyor. Dolayısıyla Nawrocki'nin Manila ziyareti, ABD'nin Güneydoğu Asya'daki savunma sanayii nüfuzunu güçlendirme stratejisine hizmet ediyor.
ABD, Çin'in bölgedeki artan etkisine karşı ASEAN ülkeleriyle savunma iş birliklerini derinleştirmeye çalışıyor. Filipinler, ABD'nin bölgedeki en eski müttefiklerinden biri ve 1951 tarihli Karşılıklı Savunma Anlaşması'na sahip. Son yıllarda Güney Çin Denizi'ndeki gerilimler nedeniyle Manila, askeri modernizasyon programını hızlandırdı. Bu kapsamda helikopter, uçak ve deniz platformları tedariki öncelikli hale geldi.
Polonya üzerinden yapılan satışlar, ABD'nin doğrudan satış yapmadığı durumlarda bile bölgede etkinliğini korumasına olanak tanıyor. Ayrıca bu tür satışlar, ABD savunma sanayii şirketlerine lisans gelirleri ve ortak üretim kazançları sağlıyor. Lockheed Martin ve Sikorsky gibi firmalar, Polonya'daki üretimden pay alıyor.
Nawrocki'nin ziyareti, Polonya'nın da küresel savunma pazarında daha aktif bir oyuncu olma hedefini yansıtıyor. Varşova, hem ABD ile ittifakını güçlendiriyor hem de kendi savunma ihracatını artırıyor. Bu durum, NATO içindeki iş bölümü açısından da dikkat çekici: Avrupa'da üretilen Amerikan lisanslı sistemler, Asya-Pasifik'te konuşlandırılabiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Polonya'nın Black Hawk satışları ve ABD ile savunma sanayii iş birliği, Türkiye için dolaylı ama önemli mesajlar içeriyor. Türkiye, kendi helikopter projeleri (T625 Gökbey, T129 ATAK) ve insansız hava araçlarıyla savunma ihracatında iddialı bir konuma gelmeye çalışıyor. Polonya'nın ABD lisansı altında ürettiği helikopterleri ASEAN'a satması, Türk savunma sanayiine yönelik rekabeti artırabilir. Ancak Türkiye, kendi özgün ürünleriyle farklı pazarlarda (örneğin Afrika, Orta Doğu) etkinliğini sürdürüyor. Ayrıca Türkiye'nin de benzer şekilde müttefiklik ilişkileri çerçevesinde üçüncü ülkelere satış yapma potansiyeli bulunuyor. Bu gelişme, Türkiye'nin savunma sanayii stratejisini gözden geçirmesi ve ASEAN pazarına yönelik daha aktif bir politika izlemesi gerektiğini gösteriyor.
