Hindistan'da muhalefet partileri, Baş Seçim Komiseri Gyanesh Kumar'ın istifa etmesi yönündeki taleplerini yineleyerek oturma eylemi düzenledi. Polis, aralarında çok sayıda milletvekilinin bulunduğu onlarca muhalefet üyesini gözaltına aldı. Olay, Başbakan Narendra Modi liderliğindeki hükümete karşı muhalefetin birleşik cephesi olan INDIA Bloc'un (Hindistan Ulusal Kalkınmacı Kapsayıcı İttifakı) protestolarına destek veren parti sayısının artmasıyla aynı döneme denk geldi.
Protestoların Arka Planı: Seçim Komiseri Tartışması
Hindistan'da muhalefet, Baş Seçim Komiseri Gyanesh Kumar'ın görevden alınmasını talep ediyor. Muhalefetin iddiasına göre Kumar, seçim süreçlerinde tarafsızlığını yitirmiş ve iktidardaki Bharatiya Janata Partisi'nin (BJP) çıkarları doğrultusunda hareket ediyor. Özellikle son genel seçimlerde ve eyalet seçimlerinde usulsüzlük iddiaları gündeme gelmiş, muhalefet partileri seçim komisyonunun bağımsızlığını yitirdiğini savunmuştu.
Protesto gösterisi, başkent Yeni Delhi'de Seçim Komisyonu binası önünde başladı. Göstericiler, "Demokrasiyi kurtarın", "Tarafsız seçim istiyoruz" sloganları attı. Polis, göstericilere dağılmaları yönünde uyarıda bulundu; ancak kalabalık dağılmayınca çok sayıda kişi gözaltına alındı. Gözaltına alınanlar arasında Kongre Partisi, Trinamool Kongresi, Dravida Munnetra Kazhagam (DMK) ve diğer muhalefet partilerinin milletvekilleri bulunuyor.
INDIA Bloc, 2024 genel seçimleri öncesinde Modi karşıtı partilerin bir araya gelmesiyle kurulmuş bir ittifak. İttifakın ana bileşenleri arasında Hindistan Ulusal Kongresi, Samajwadi Partisi, Rashtriya Janata Dal, Trinamool Kongresi, DMK ve Aam Aadmi Partisi gibi partiler yer alıyor. Başlangıçta seçim ittifakı olarak kurulan bloc, seçim sonrasında da Modi hükümetine karşı ortak muhalefet cephesi olarak varlığını sürdürdü.
Son haftalarda INDIA Bloc'a katılan parti sayısının arttığı gözlemleniyor. Siyasi analistlere göre, iktidar partisinin otoriterleşme eğilimleri ve muhalefete yönelik baskılar, daha fazla partiyi bu çatı altında birleşmeye itiyor. Özellikle federal soruşturma kurumlarının muhalefet liderlerine yönelik yürüttüğü soruşturmalar ve tutuklamalar, muhalefet saflarında ortak hareket etme ihtiyacını güçlendirdi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Hindistan, dünyanın en kalabalık ülkesi ve en büyük demokrasisi olarak kabul ediliyor. Ülkedeki siyasi istikrar, Güney Asya'dan Hint Okyanusu'na uzanan geniş bir coğrafyada ekonomik ve güvenlik dengelerini etkiliyor. Modi hükümetinin son dönemde aldığı kararlar, özellikle Müslüman azınlıklara yönelik politikalar ve basın özgürlüğü kısıtlamaları uluslararası alanda endişeyle karşılanıyor.
Batılı ülkeler, Hindistan'ı Çin'e karşı bir denge unsuru olarak görüyor ve stratejik ortaklıklarını sürdürüyor. Ancak demokratik gerileme endişeleri, bu ilişkilerde zaman zaman gerilim yaratıyor. ABD ve Avrupa Birliği, Hindistan'daki insan hakları ihlalleri ve basın özgürlüğü konusundaki raporlarında Modi hükümetini eleştiriyor. Buna karşın ekonomik ve güvenlik işbirliği öncelikli tutuluyor.
Muhalefetin birleşik cephesinin güçlenmesi, Modi'nin 2024 seçimlerinde beklediği kadar büyük bir zafer kazanamamasının ardından geldi. Seçim sonuçları, BJP'nin tek başına iktidar olamayacağını, koalisyon ortaklarına ihtiyaç duyduğunu gösterdi. Bu durum, muhalefetin moralini yükseltti ve ortak hareket etme konusundaki kararlılığını artırdı.
Öte yandan, Hindistan'ın ekonomik büyümesi ve dış yatırım çekme potansiyeli, siyasi istikrarsızlık endişeleriyle gölgelenebilir. Uluslararası yatırımcılar, Modi'nin reformist politikalarını olumlu bulsa da muhalefetin güçlenmesi ve protestoların yayılması, kısa vadede belirsizlik yaratabilir. Hindistan, G20 dönem başkanlığı sonrasında küresel sahnede daha aktif bir rol üstlenmişti; iç siyasi çalkantılar bu rolü sınırlayabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hindistan'daki siyasi gelişmeler, Türkiye'nin Güney Asya politikası ve ekonomik ilişkileri açısından dolaylı da olsa önem taşıyor. Türkiye, Hindistan ile ticaret hacmini artırma hedefi güdüyor; ancak Keşmir meselesi ve Pakistan ile yakın ilişkileri nedeniyle Yeni Delhi ile zaman zaman görüş ayrılıkları yaşıyor. Modi hükümetinin zayıflaması, Türkiye'nin bölgede dengeleri yeniden değerlendirmesine yol açabilir. Ayrıca Hindistan'daki demokratik gerileme, Türkiye'nin Batı ile ilişkilerinde zaman zaman gündeme gelen demokrasi ve insan hakları tartışmalarına paralellik taşıyor. Türk dış politikası, Hindistan'daki istikrarı yakından izlemeli; olası bir koalisyon hükümeti veya erken seçim, bölgesel işbirliklerini etkileyebilir. Ekonomik açıdan, Hindistan pazarındaki belirsizlik, Türk müteahhitlik ve savunma sanayii firmalarının projelerini etkileyebilir.
