ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), 28 Ocak 2024'te Ürdün'ün kuzeydoğusundaki Et-Tanf garnizonuna yakın bir üsse düzenlenen İran destekli insansız hava aracı (İHA) saldırısında hayatını kaybeden üçüncü Amerikan askerinin kimliğini açıkladı. Asteğmen Angel S. Rampersad'ın (28) saldırıda ölen aktif görevdeki üçüncü asker olduğu belirtildi. Pentagon sözcüsü, saldırının İran'ın bölgedeki vekil güçleri tarafından gerçekleştirildiğini doğrularken, ABD Başkanı Joe Biden yönetiminin misilleme seçeneklerini değerlendirdiği bildiriliyor. Olay, Ortadoğu'da tırmanan gerginliğin yeni bir boyutunu oluşturuyor.
Saldırının Arka Planı ve Kayıplar
28 Ocak gecesi, Ürdün-Suriye sınırındaki Tower 22 olarak bilinen ABD üssüne yönelik İHA saldırısında ilk belirlemelere göre 3 Amerikan askeri hayatını kaybetti, 40'tan fazla asker yaralandı. Yaralılardan bazılarının durumunun ağır olduğu öğrenildi. Pentagon, saldırıda ölen diğer iki askerin kimliklerini daha önce açıklamıştı: 22 yaşındaki Uzman Çavuş Breonna Moffett ve 23 yaşındaki Uzman Onbaşı Malik McNeil. Saldırının ardından ABD, İran'ın İslam Devrim Muhafızları Ordusu'nu (IRGC) sorumlu tutarken, İran yönetimi suçlamaları reddetti. Bununla birlikte, bölgedeki İran yanlısı milis grupların ABD hedeflerine yönelik saldırıları Gazze savaşının başlamasından bu yana artış gösterdi.
Asteğmen Rampersad'ın memleketi olan Florida'da yerel yetkililer, aileye başsağlığı diledi. Askerin 2019 yılında orduya katıldığı ve ilk kez yurtdışı görevine çıktığı belirtildi. Bu kayıp, ABD kamuoyunda Ortadoğu'daki askeri varlığın sorgulanmasına yol açtı. Özellikle, 7 Ekim'de başlayan Hamas-İsrail çatışmalarının bölgeye sıçraması endişeleri artırıyor.
Bölgesel ve Küresel Yansımalar
Saldırı, ABD'nin Ürdün'deki askeri varlığının istikrarını tehdit ederken, aynı zamanda ABD-İran arasındaki gerginliği doğrudan çatışma eşiğine taşıdı. ABD yönetimi, İran'ı caydırmak için askeri seçenekleri masada tutarken, doğrudan bir savaştan kaçınmaya çalışıyor. Uzmanlar, Biden yönetiminin İran topraklarına yönelik sınırlı bir misilleme yapabileceğini, ancak büyük çaplı bir askeri müdahaleden kaçınacağını öngörüyor. Bu durum, İran'ın nükleer programı ve bölgedeki vekil güçleri üzerindeki baskıyı artırabilir.
Öte yandan, Ürdün Kralı 2. Abdullah, saldırının kendi topraklarında yaşanmasına rağmen ülkesinin çatışmanın dışında kalmak istediğini vurguladı. Bununla birlikte, Ürdün'ün ABD ile yakın askeri işbirliği, ülkeyi bölgesel gerilimin merkezine yerleştiriyor. NATO müttefikleri, ABD'nin yanında olduklarını belirtirken, Birleşmiş Milletler tarafları itidal çağrısı yapıyor. Olay, küresel enerji piyasalarında kısa süreli bir dalgalanmaya yol açtı; Brent petrol fiyatları yüzde 2 oranında yükseldi. Analistler, çatışmanın tırmanması halinde enerji arzında kesintiler yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin güney sınırında istikrarsızlığı artırma potansiyeli taşıyor. Türkiye, hem NATO müttefiki ABD ile ilişkilerini hem de İran ile sınırlı işbirliğini dengelemek zorunda. Doğrudan bir ABD-İran çatışması, Türkiye'nin enerji güvenliğini (İran doğalgazı ve Irak petrolü) tehlikeye atabilir. Ayrıca, bölgedeki vekil güçlerin (PKK/YPG gibi) bu durumu fırsata çevirme riski bulunuyor. Türkiye, Irak ve Suriye'deki askeri varlığını gözden geçirirken, NATO'nun doğu kanadındaki yükümlülükleri de dikkate almalı. Sonuç olarak, Ankara'nın diplomatik girişimlerini yoğunlaştırması ve tansiyonu düşürmek için arabuluculuk yapması beklenebilir.
