ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, NATO müttefikleriyle yaptığı bir toplantıda Washington’un Avrupa kıtasındaki askeri varlığını kapsamlı bir şekilde gözden geçireceğini duyurdu. Pentagon şefi, bazı Avrupalı ülkelerin ABD askeri güçlerine erişimi engellemesini “utanç verici” olarak nitelendirirken, ittifak içinde yeni bir dönemin sinyallerini verdi. Brüksel’deki NATO savunma bakanları toplantısında konuşan Hegseth, ABD’nin Avrupa’daki askeri konuşlanmasının mevcut tehdit ortamına uygun olup olmadığının değerlendirileceğini belirtti.
Washington’un Avrupa stratejisinde yeniden dengeleme
Pentagon’un planladığı inceleme, ABD’nin Avrupa’da konuşlu yaklaşık 100 bin askerinin geleceğini doğrudan etkileyecek. Hegseth, özellikle Almanya, İtalya ve İngiltere gibi ülkelerdeki üslerin yeniden yapılandırılabileceğini ima etti. “Müttefiklerimizin katkı paylarını artırması ve yükün daha adil dağıtılması gerekiyor” diyen Bakan, NATO’nun Avrupa kanadının kendi savunmasına daha fazla yatırım yapması gerektiğini vurguladı. Bu açıklamalar, ABD’nin uzun süredir dile getirdiği “yük paylaşımı” eleştirilerinin yeni bir boyuta taşındığını gösteriyor.
Hegseth’in “utanç verici” sözleri ise özellikle bazı Doğu Avrupa ülkelerinin ABD askeri varlığına yönelik kısıtlamalarına işaret ediyor. Macaristan ve Slovakya gibi ülkeler, ABD askerlerinin konuşlanmasına ilişkin iç hukuki düzenlemeleri gerekçe göstererek erişim izni vermekte isteksiz davranıyor. Pentagon’un bu tutumu, ittifak içinde ayrışmalara yol açma potansiyeli taşıyor.
Avrupa güvenliğinde yeni denklem
ABD’nin Avrupa’daki askeri varlığını gözden geçirme kararı, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırganlığının arttığı bir döneme denk geliyor. NATO, Doğu kanadını güçlendirmek için yeni tugaylar konuşlandırırken, ABD’nin olası bir çekilmesi veya yeniden yapılandırması ittifakın caydırıcılığını zayıflatabilir. Öte yandan Avrupalı müttefikler, ABD’nin stratejik önceliklerinin Asya-Pasifik’e kaydığı bir ortamda kendi savunma harcamalarını artırmaya zorlanıyor. Almanya’nın NATO’nun yeni bölgesel planlarına uyum sağlama çabaları ve Fransa’nın stratejik özerklik vurgusu, Avrupa’nın güvenlik mimarisinde bir dönüşümün habercisi olarak değerlendiriliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD’nin Avrupa’daki askeri varlığını yeniden şekillendirme girişimi, Türkiye için çok boyutlu bir öneme sahip. Türkiye, NATO’nun güney kanadında kritik bir üs konumunda olup İncirlik ve Kürecik gibi üsler ABD’nin bölgesel operasyonlarında kilit rol oynuyor. Washington’un Avrupa’daki yeniden yapılandırması, Türkiye’nin ittifak içindeki stratejik ağırlığını artırabileceği gibi, aynı zamanda Doğu Akdeniz ve Orta Doğu’daki güç dengelerini de etkileyebilir. NATO’nun yük paylaşımı tartışmalarında Türkiye’nin savunma harcamaları ve coğrafi konumu daha da belirleyici hale gelebilir. Öte yandan ABD’nin olası bir askeri çekilmesi, Türkiye’nin bazı bölgelerdeki güvenlik açığını kapatma yükümlülüğünü artırabilir. Bu nedenle Ankara, süreci yakından izlemeli ve ittifak içindeki konumunu güçlendirecek adımlar atmalıdır.
