Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ABD'nin bağımsızlığının 250. yıl dönümü etkinliklerinde yaptığı konuşmada, eski ABD Başkanı Donald Trump'ın Keşmir'de ateşkes sağlanmasına yönelik müdahalesine "sonsuza dek minnettar" olduklarını söyledi. Şerif, Pakistan-ABD ilişkilerini neredeyse seksen yıldır süren "gerçek ve özel bir ilişki" olarak tanımladı. Açıklama, Güney Asya'da tırmanan gerilim ve Hindistan-Pakistan arasındaki Keşmir anlaşmazlığının yeniden alevlendiği bir dönemde geldi. Şerif'in bu sözleri, Washington ile İslamabad arasındaki stratejik ortaklığın yeni bir döneme girebileceğine işaret ediyor.
Trump'ın Keşmir Ateşkesindeki Rolü
Başbakan Şerif, konuşmasında Trump'ın Şubat 2021'de Hindistan ve Pakistan arasındaki Keşmir kontrol hattında (LoC) ateşkes sağlanmasına aracılık ettiğini hatırlattı. O dönemde Trump yönetiminin yoğun diplomatik çabaları sonucu iki ülke ateşkesi kabul etmişti. Şerif, "Bu müdahale bölgemize barış getirdi ve biz Trump'a her zaman minnettar kalacağız" ifadelerini kullandı. Ateşkes, 2019'da Hindistan'ın Keşmir'in özel statüsünü kaldırmasının ardından yaşanan tırmanmanın ardından sağlanmıştı. O dönemde Hindistan kararını iç işleri olarak savunurken, Pakistan bunu uluslararası hukuka aykırı olarak nitelendirmişti.
Şerif, Trump'ın bir dönem Keşmir anlaşmazlığında arabuluculuk teklif ettiğini, ancak Hindistan'ın bu teklifi reddettiğini de sözlerine ekledi. Pakistan, Keşmir sorununun çözümü için uluslararası arabuluculuğu uzun süredir talep ediyor. Trump'ın ateşkes müdahalesi, bu talebin kısmen de olsa karşılık bulduğu bir örnek olarak görülüyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Pakistan-ABD ilişkileri, Soğuk Savaş'tan bu yana inişli çıkışlı bir seyir izliyor. İlişkiler, özellikle Afganistan savaşı ve terörle mücadele kapsamında stratejik önem kazandı. Ancak son yıllarda Çin'in Pakistan'la artan ilişkileri, Washington'u rahatsız ediyor. Şerif'in Trump'a teşekkürü, ABD'de Başkanlık seçimleri öncesinde stratejik bir mesaj olarak yorumlanabilir. Pakistan, ABD ile bağlarını güçlendirerek hem ekonomik fayda sağlamayı hem de Hindistan karşısında denge unsuru oluşturmayı hedefliyor. Trump'ın olası bir dönüşü durumunda Pakistan-ABD ilişkilerinin daha da yakınlaşabileceği yorumları yapılıyor.
Keşmir ateşkesi, bölgesel barış için önemli bir adım olsa da iki ülke arasındaki temel sorunları çözmüş değil. Hindistan'ın 2019'daki hamlesi sonrası gerilim düşük yoğunluklu da olsa devam ediyor. Şerif'in açıklamaları, Pakistan'ın geleneksel olarak ABD ile iyi ilişkiler kuran ama son dönemde Çin'e yönelen dış politikasında yeniden denge arayışında olduğunu gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Pakistan'ın ABD ile ilişkilerini yeniden canlandırma çabası, Türkiye açısından da önem taşıyor. Türkiye ve Pakistan, Keşmir meselesinde benzer pozisyonlara sahip olup bu konuda iş birliği yapıyor. Pakistan'ın ABD ile yakınlaşması, Türkiye'nin de Washington'la ilişkilerinde bir köprü işlevi görebilir. Ayrıca, Güney Asya'da barış ve istikrar, Türkiye'nin Orta Asya ve Afganistan politikalarıyla doğrudan ilgili. Keşmir ateşkesinin kalıcı olması, bölgede terör ve çatışma riskini azaltarak Türkiye'nin güvenlik çıkarlarına hizmet eder. Türkiye'nin de Keşmir konusunda arabuluculuk yapma potansiyeli bulunuyor ve bu gelişmeler Ankara'nın bölgesel rolünü güçlendirebilir.
