Pakistan, bir yandan kuzeybatı ve güneybatı bölgelerinde artan isyan hareketleriyle mücadele ederken, diğer yandan Başbakan Şahbaz Şerif'in yurtdışında oynadığı barışçı rol, ülkenin iç ve dış politikasında zıt bir tablo oluşturuyor. Ülke, son aylarda Belucistan ve Hayber-Pahtunhva eyaletlerinde güvenlik güçlerine yönelik saldırıların sıklaşmasıyla karşı karşıya. Ekonomik kriz, siyasi istikrarsızlık ve artan terör olayları, hükümetin dış politikadaki aktif duruşunu gölgeliyor. Pakistan, hem Beluc ayrılıkçıları hem de İslamcı militanlarla aynı anda mücadele ederken, Başbakan Şerif'in uluslararası platformlarda çatışma çözümüne yönelik girişimleri dikkat çekiyor.
Gelişmenin arka planı
Pakistan'ın kuzeybatısındaki Hayber-Pahtunhva eyaletinde, Afganistan sınırına yakın bölgelerde faaliyet gösteren Pakistan Talibanı (TTP), son haftalarda güvenlik güçlerine yönelik saldırılarını artırdı. Öte yandan güneybatıdaki Belucistan eyaletinde, Beluc ayrılıkçı grupları, Çin-Pakistan Ekonomik Koridoru (CPEC) projesine yönelik sabotaj eylemleri gerçekleştiriyor. Bu iki isyan hareketi, Pakistan ordusunun kaynaklarını iki cepheye bölmesine neden oluyor. Uzmanlar, bu durumun ülkenin zaten kırılgan olan ekonomisini daha da zorladığını belirtiyor. Pakistan, yüksek enflasyon, dış borç krizi ve döviz rezervlerinin tükenmesiyle boğuşurken, güvenlik harcamaları bütçede büyük bir yük oluşturuyor.
Başbakan Şahbaz Şerif, bu iç sorunlara rağmen dış politikada aktif bir profil çiziyor. Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Çin gibi ülkelerle ekonomik anlaşmalar imzalayan Şerif, ayrıca Keşmir sorunu ve Afganistan'daki barış sürecinde arabulucu rolü oynamaya çalışıyor. Ancak eleştirmenler, hükümetin dış odaklı bu yaklaşımının içteki isyanları kontrol altına almak için yeterli kaynak ve dikkati ayırmasını engellediğini savunuyor. Özellikle Belucistan'daki ayrılıkçı hareket, bölgenin doğal kaynaklarının yerel halka fayda sağlamadığı yönündeki şikayetlerle güç kazanıyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Pakistan'daki çifte isyan, sadece ülke içi güvenliği tehdit etmekle kalmıyor, aynı zamanda bölgesel istikrarı da etkiliyor. Afganistan'daki Taliban yönetimi, Pakistan Talibanı'nı kontrol altına almakta isteksiz davranmakla suçlanıyor. Öte yandan Çin'in Kuşak ve Yol Girişimi'nin önemli bir parçası olan CPEC projeleri, Beluc ayrılıkçılarının hedefi haline geldi. Bu durum, Pekin'in bölgedeki yatırımları için ek güvenlik önlemleri almasını gerektiriyor. Küresel olarak, Pakistan'ın istikrarsızlığı, nükleer silah sahibi bir ülkede güvenlik boşluğu yaratma riski taşıyor. ABD ve NATO, Afganistan'dan çekilmenin ardından bölgede yükselen terör tehdidine karşı Pakistan'ın istikrarını kritik görüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Pakistan'daki iç istikrarsızlık, Türkiye'nin Güney Asya politikası açısından yakından takip edilmesi gereken bir gelişmedir. Türkiye, Pakistan ile savunma sanayii, ticaret ve kültürel alanlarda güçlü bağlara sahiptir. Ayrıca, Türkiye'nin Afganistan ve Orta Asya'ya yönelik politikaları, Pakistan'ın istikrarına bağlıdır. Pakistan'daki isyan hareketlerinin büyümesi, bölgedeki terör örgütlerinin güçlenmesine yol açabilir ve bu durum Türkiye'nin güvenlik çıkarlarını da etkileyebilir. Öte yandan, Türkiye'nin arabuluculuk rolü ve Pakistan'la olan dostane ilişkileri, Ankara'ya bu çatışmaların çözümünde potansiyel bir rol oynama fırsatı sunuyor. Ancak Türkiye'nin kendi ekonomik zorlukları ve Suriye'deki angajmanı göz önüne alındığında, bu alandaki müdahale kapasitesi sınırlı kalabilir.
