Nepal'in Everest Dağı'nda bir hafta önce kaybolan bir Şerpa rehber, ağır yaralı ve bitkin halde Ana Kamp'a sürünerek geri döndü. 23 yaşındaki Gelje Sherpa, 28 Nisan'da Kategori 2+ çığ riskine rağmen Güney Kol rotasında ekipman taşırken ortadan kaybolmuştu. Arama çalışmaları başarısızlıkla sonuçlanmış ve kendisinin öldüğü düşünülmüştü. Ancak dün sabah saatlerinde, kamp personeli tarafından yarı baygın halde, ellerinde ve dizlerinde derin sıyrıklarla bulundu. İlk müdahalenin ardından helikopterle Katmandu'ya sevk edildi. Yetkililer, durumunun ciddi olduğunu ancak hayati tehlikesinin bulunmadığını açıkladı.
Kaybolma anı ve zorlu arama operasyonu
Gelje Sherpa, 28 Nisan'da saat 11.00 sularında, 7.900 metre yükseklikteki Güney Kol'daki bir kamptan diğerine ekipman taşırken teması kesildi. Kendisinden son kez görüldükten iki saat sonra haber alınamaması üzerine harekete geçen ekipler, ertesi gün yoğun kar yağışı ve sis nedeniyle aramaları durdurmak zorunda kaldı. Nepal Dağcılık Derneği'nden yapılan açıklamada, 1 Mayıs'a kadar süren arama çalışmalarında helikopter ve insansız hava araçları kullanıldığı ancak herhangi bir ize rastlanmadığı belirtildi. Kaybolan rehberin ailesi, umudunu kaybetmek üzereydi ki dün akşam saatlerinde gelen haberle büyük bir sevinç yaşandı.
Kurtarma ekibinde yer alan deneyimli dağcı Karma Sherpa, 'Onu bulduğumuzda hipotermi belirtileri vardı ve çok zayıflamıştı. Nasıl hayatta kaldığını anlamak güç. Muhtemelen bir kaya sığınağında geçirdiği birkaç gün sonrasında, azalan gücüyle sürünerek ilerledi' ifadelerini kullandı. Olayın ardından başlatılan soruşturma kapsamında, hava koşullarının kötüleşmesi ve iletişim ekipmanlarının yetersizliği gibi faktörler inceleniyor.
Bölgesel ve küresel boyut: Everest'te güvenlik tartışmaları
Bu olay, Everest'te tırmanış sezonu öncesinde güvenlik protokollerini yeniden gündeme getirdi. Her yıl yüzlerce dağcının akın ettiği bölgede, özellikle iklim değişikliği nedeniyle artan çığ riski ve düzensiz hava koşulları, rehberler ve yük taşıyıcıları için hayati tehdit oluşturuyor. Nepal hükümeti, kaza oranlarını azaltmak için zorunlu GPS takip cihazı ve acil durum eğitimi gibi yeni düzenlemeler üzerinde çalışıyor. Ayrıca, bu tür olaylarda kurtarma operasyonlarının maliyeti ve sorumluluğu da tartışma konusu. Uluslararası Dağcılık Federasyonu, dağcılık acil durumları için küresel bir fon oluşturulmasını öneriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Her ne kadar Türkiye coğrafi olarak Himalayalar'dan uzak olsa da, bu olay Türk dağcılık camiası ve yüksek irtifa tırmanışlarına ilgi duyanlar için önemli bir hatırlatma niteliği taşıyor. Türkiye'den her yıl Everest'e tırmanmak için başvuran dağcı sayısı artıyor; 2023'te 12 Türk dağcı zirveye ulaştı. Bu tür kazalar, güvenlik önlemlerinin ve yerel rehberlerin önemini bir kez daha vurguluyor. Ayrıca, Türkiye'nin Nepal ile turizm ve kültürel alandaki iş birliği kapsamında, arama-kurtarma ekiplerinin eğitimi ve ekipman paylaşımı gibi alanlarda iş birliği potansiyeli bulunuyor.
