Oracle'ın (ORCL) hisse senetleri, şirketin yapay zeka (AI) altyapısına yönelik büyük yatırım taahhütleri ve artan borçlanma planlarının yatırımcıları endişelendirmesiyle sert bir düşüş yaşadı. Nasdaq'ta işlem gören şirketin hisseleri, 2024 yılı Mart ayı başında yayınlanan mali sonuçlar ve gelecek dönem hedefleri sonrası yüzde 10'dan fazla değer kaybetti. Oracle'ın bulut hizmetleri ve AI alanında rekabetçi kalabilmek için önümüzdeki iki yıl içinde sermaye harcamalarını yaklaşık iki katına çıkarmayı planladığı belirtilirken, bu hamlenin şirketin karlılık marjlarını baskılayacağı endişesi yatırımcıları satışa yöneltti. Teknoloji devinin veri merkezi kapasitesini genişletmek için 100 milyar doları aşkın bir yatırım bütçesi ayırdığı ifade ediliyor.
Gelişmenin arka planı: AI yatırım yarışı borçlanmayı tetikliyor
Oracle, Microsoft, Amazon ve Google gibi bulut bilişim devleriyle rekabette geri kalmamak için AI odaklı veri merkezleri inşa etmeye hız verdi. Şirket CEO'su Safra Catz, yatırımcılarla yaptığı son konferans görüşmesinde, AI talebinin beklentilerin üzerinde seyrettiğini ve bu fırsatı kaçırmak istemediklerini belirtti. Ancak bu yatırımların finansmanı için şirketin, tahvil ihracı ve kredi piyasalarından ek kaynak sağlamayı planladığı da gelen haberler arasında.
Analistler, Oracle'ın borç/özsermaye oranının yükselebileceği ve bunun da faiz giderlerini artırarak net kara baskı yapacağı uyarısında bulunuyor. Şirketin toplam borcunun 100 milyar dolar sınırına yaklaştığı ve yeni planlarla bu rakamın daha da yükseleceği tahmin ediliyor. Oracle'ın AI sunucuları ve donanımları için Nvidia çiplerine yoğun talep göstermesi de maliyetleri artıran bir diğer faktör. Yatırımcılar, şirketin bu kadar yüksek borçla büyüme stratejisinin sürdürülebilirliğini sorgulamaya başladı.
Bölgesel ve küresel boyut: Teknoloji piyasalarına domino etkisi
Oracle'daki bu satış dalgası, küresel teknoloji hisselerini de etkiledi. Nasdaq Bileşik Endeksi, AI ve bulut bilişim şirketlerinin aşırı değerlenmiş olabileceği endişesiyle genel bir düşüş eğilimine girdi. Özellikle Nvidia, AMD gibi çip üreticileri ve diğer bulut sağlayıcıları da Oracle haberinin ardından değer kaybetti. Bununla birlikte, AI sektörüne yönelik uzun vadeli iyimserlik sürüyor. Pek çok analist, yatırımların karlılığa dönüşmesinin birkaç yıl alabileceğini ancak talebin kalıcı olduğunu vurguluyor.
Küresel ölçekte, teknoloji şirketlerinin AI altyapısına yaptığı yatırımların 2025 yılında toplamda 500 milyar doları aşması beklenirken, bu durum enerji tüketimi ve veri merkezi soğutma sistemleri gibi yan sektörlerde de büyümeyi tetikliyor. Ancak yüksek faiz ortamında borçlanma maliyetlerinin artması, bu tür büyük yatırım planlarının finansmanını zorlaştırabilir. Oracle'ın karşılaştığı bu durum, birçok şirket için bir uyarı niteliği taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, dünya teknoloji piyasalarındaki dalgalanmalardan doğrudan etkilenmekle birlikte, bu tür gelişmeler yurtiçi yatırımcılar için fırsat ve riskler barındırıyor. Borsa İstanbul'da işlem gören teknoloji hisseleri, küresel risk iştahındaki değişimlere paralel hareket ediyor. Oracle haberinin ardından gelişmekte olan piyasalardan çıkışlar yaşanabilir; bu da Türk lirası varlıklarına olan talebi azaltabilir. Ayrıca, yapay zeka yatırımlarının ivme kazanması, Türkiye'nin bulut hizmetleri ve veri merkezi altyapısına yönelik planlarına yansıyabilir. Yerli teknoloji firmalarının da benzer yatırım kararları alması durumunda, finansman kaynakları ve borç yönetimi kritik bir konu haline gelebilir. Türkiye'nin AI stratejisi ve ulusal bulut bilişim projeleri, küresel trendlerden bağımsız düşünülmemelidir.
