Nijerya'nın kuzeydoğusundaki Borno eyaletine bağlı Lassa kasabasında, öğrencilerin ulusal sınavlara girdiği bir ortaokula silahlı kişilerce düzenlenen baskında en az 36 öğrenci ve bir okul çalışanı kaçırıldı. Yerel kaynaklara göre, saldırganlar sınıflara girerek öğrencileri zorla dışarı çıkardı ve bilinmeyen bir yöne doğru götürdü. Olayın ardından sınıflar boşaltılırken, sıralar, çantalar ve sınav kağıtları yerlere saçılmış halde bulundu.
Saldırının arka planı ve bölgedeki güvenlik durumu
Borno eyaleti, yıllardır Boko Haram ve İŞİD'in Batı Afrika kolu (ISWAP) gibi cihatçı grupların şiddetli saldırılarına maruz kalıyor. Özellikle kız öğrenciler, bu gruplar tarafından hedef alınıyor; 2014 yılında Chibok kasabasında 276 kız öğrencinin kaçırılması uluslararası kamuoyunda büyük yankı uyandırmıştı. Son yıllarda hükümet güçleri bölgede kontrolü sağlamak için operasyonlar düzenlese de, okullara yönelik saldırılar devam ediyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre, 2021'den bu yana Nijerya'da en az 1.500 öğrenci kaçırıldı ve birçoğu fidye için rehin tutuluyor.
Saldırının hemen ardından aileler okul önünde toplanırken, bazı veliler gözyaşları içinde çocuklarının akıbetini sordu. Nijerya ordusu, operasyon başlattığını ancak kaçırılanların yerini henüz tespit edemediğini açıkladı. Borno Eyalet Valisi Babagana Zulum, olayı kınayarak “Bu vahşice saldırı karşısında sessiz kalmayacağız” dedi. Ancak güvenlik güçlerinin kaynak yetersizliği ve bölgenin coğrafi zorlukları nedeniyle etkili müdahalede bulunamadığı biliniyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Nijerya'daki kaçırma olayları, yalnızca bir insanlık dramı değil, aynı zamanda Sahel bölgesindeki istikrarsızlığın bir yansıması. Boko Haram ve ISWAP, Nijerya'nın yanı sıra Çad, Nijer ve Kamerun'da da faaliyet gösteriyor. Bu grupların eğitim kurumlarına yönelik saldırıları, bölgede okullaşma oranını düşürüyor ve kız çocuklarının eğitim almasını engelliyor. Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF), bu tür saldırıların çocukların psikolojik gelişimini olumsuz etkilediğini ve uzun vadede toplumsal travmaya yol açtığını vurguluyor.
Küresel ölçekte, Batılı ülkeler ve uluslararası örgütler Nijerya hükümetine terörle mücadele konusunda destek verse de, bu yardımların yetersiz kaldığı eleştirileri yapılıyor. Nijerya ordusunun lojistik eksiklikleri ve yolsuzluk, operasyonların başarısını sınırlıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Nijerya ile ikili ilişkilerini geliştirmekte ve özellikle savunma sanayii alanında iş birliği yapmaktadır. Ancak bu tür güvenlik krizleri, Türk şirketlerinin bölgede yatırım yapmasını riske atmaktadır. Nijerya'daki istikrarsızlık, aynı zamanda bir Müslüman ülke olan Nijerya'da radikalizmin yayılmasına neden olmakta ve bu da küresel terörle mücadelede iş birliğini gerektirmektedir. Türkiye'nin, Nijerya'da eğitim ve güvenlik alanında kapasite artırımı projelerine destek vermesi, bölgesel istikrara katkı sağlayabilir.
