Yüzlerce Filistinli Perşembe günü İsrail'in güneyindeki Necef bölgesinde bulunan Berşeba kentinde toplanarak, bölgedeki Bedevi topluluklarını hedef alan ev yıkımı ve toprak müsaderesi politikalarını protesto etti. Anadolu Ajansı'nın aktardığına göre, İsrail'in önde gelen gazetelerinden Yedioth Ahronoth'un haberine göre, protestocular arasında bölge sakinlerinin yanı sıra insan hakları aktivistleri ve siyasi partilerin temsilcileri de yer aldı. Göstericiler, İsrail hükümetinin Necef'teki Bedevi köylerine yönelik "tanınmamış" statüsünü kaldırmasını ve burada yaşayanların evlerini yıkma planlarından vazgeçmesini talep etti.
Protestonun arka planı: İsrail'in Bedevilere yönelik politikaları
İsrail, 1960'lı yıllardan bu yana Necef bölgesindeki Bedevi nüfusunu, devlet planlaması gerekçesiyle belirli kasabalara zorla yerleştirmeye çalışıyor. Bu politika kapsamında, resmi olarak tanınmayan yüzlerce Bedevi köyü, altyapı hizmetlerinden (elektrik, su, yol) mahrum bırakılıyor ve sık sık yıkım tehdidiyle karşı karşıya kalıyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre, Necef'te yaklaşık 200 bin Bedevi yaşıyor ve bunların yaklaşık 70 bini tanınmayan köylerde ikamet ediyor. İsrail Yüksek Mahkemesi, bazı durumlarda yıkımları geçici olarak durdursa da, hükümetin planlı yıkımlarına devam ettiği gözleniyor. Protestocular, bu politikaların bir tür etnik temizlik olduğunu savunuyor.
Berşeba'daki protestoda konuşan Bedevi aktivistler, İsrail'in kendilerine ait toprakları "devlet arazisi" ilan ederek yüz binlerce dönüm araziye el koyduğunu belirtti. Ayrıca, yıkım kararlarının çoğu zaman adil yargılanma hakkı ihlal edilerek alındığı vurgulandı. Göstericiler, İsrail hükümetine seslenerek, "Evlerimiz ve topraklarımız üzerinde yaşama hakkımız var. Bu politikalara boyun eğmeyeceğiz" dedi.
Bölgesel ve küresel boyut: Uluslararası toplumun tepkisi
İsrail'in Bedevilere yönelik politikaları, uluslararası insan hakları örgütleri tarafından sık sık eleştiriliyor. Amnesty International ve Human Rights Watch, İsrail'in bu uygulamalarının uluslararası hukuka aykırı olduğunu ve ayrımcılık teşkil ettiğini raporlarında belirtiyor. Avrupa Birliği de konuyla ilgili endişelerini dile getirerek, İsrail'i Bedevi topluluklarının haklarına saygı göstermeye çağırıyor. Ancak İsrail hükümeti, bu eleştirileri reddederek, bölgenin güvenlik ve planlama gerekçeleriyle kontrol altında tutulması gerektiğini savunuyor.
Protesto, İsrail-Filistin çatışmasının daha az bilinen bir boyutuna dikkat çekiyor. Filistin yönetimi, Necef'teki Bedevilerin de Filistin halkının bir parçası olduğunu vurgulayarak, İsrail'in ev yıkım politikalarını kınıyor. Hamas da benzer şekilde tepki gösterdi. Bölgedeki gelişmeler, İsrail'in uluslararası alandaki imajını olumsuz etkilerken, İsrail içinde de bazı sol ve insan hakları grupları bu politikaları protesto ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Filistin meselesine verdiği destek bağlamında önem taşıyor. Türkiye, Birleşmiş Milletler ve diğer uluslararası platformlarda İsrail'in ihlallerini düzenli olarak gündeme getiriyor. Necef'teki Bedevilere yönelik politikalar, Türkiye'nin de takip ettiği bir insan hakları sorunu olarak öne çıkıyor. Ancak doğrudan Türkiye-İsrail ilişkilerine etkisi sınırlı; zira iki ülke arasındaki diplomatik gerilimler daha çok Kudüs ve işgal altındaki Filistin topraklarına odaklanmış durumda. Yine de Türkiye, bu tür protestoları ve insan hakları ihlallerini kınayan açıklamalar yaparak Filistin davasına olan bağlılığını sürdürebilir.
