Hong Kong Elektrik ve Mekanik Hizmetler Departmanı (EMSD), Queen Mary Hastanesi'nin yeni klinik bloğundaki hatalı asansör kurulumundan sorumlu tutulan bir mühendisin para cezası ile sonuçlanan mahkumiyetine itiraz etmeyi değerlendiriyor. Departman Perşembe günü yaptığı açıklamada, cezanın yeterliliği konusunda hukuki danışmanlık aradıklarını ve itiraz yolunun açık olup olmadığını incelediklerini belirtti.
Olayın Arka Planı
Queen Mary Hastanesi'nin yeni klinik bloğunda 2022 yılında meydana gelen asansör kazası, hastanenin inşaat sürecinde ciddi ihmal iddialarını gündeme getirmişti. Kazada bir asansörün düşmesi sonucu ağır yaralanan sağlık çalışanları olmuş, olay Hong Kong kamuoyunda büyük yankı uyandırmıştı. Yapılan soruşturma sonucunda asansörün montajından sorumlu mühendis, mesleki ihmal suçlamasıyla yargılanmış ve mahkeme tarafından suçlu bulunarak para cezasına çarptırılmıştı.
EMSD, kazanın ardından hastanenin asansör sistemlerinde kapsamlı bir denetim başlatmış ve çok sayıda güvenlik ihlali tespit etmişti. Departman, mühendisin cezasının hafif olduğunu ve sektörde caydırıcılık ilkesini zayıflattığını düşünüyor. Hong Kong yasalarına göre, asansör ve yürüyen merdiven güvenliğinden sorumlu kişiler ciddi ihlallerde hapis cezasıyla da karşılaşabiliyor. Ancak bu davada mahkeme, sanığın ilk kez suç işlemesi ve pişmanlık göstermesi gibi gerekçelerle para cezasını yeterli görmüştü.
Hukuk uzmanları, EMSD'nin temyiz başvurusunun Hong Kong'da mesleki sorumluluk davalarında emsal teşkil edebileceğini belirtiyor. Eğer itiraz kabul edilirse, benzer davalarda daha ağır cezaların önü açılabilir. Departmanın kararı önümüzdeki haftalarda netleşmesi bekleniyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Hong Kong, yoğun nüfusu ve yüksek katlı binalarıyla asansör güvenliği konusunda hassas bir şehir. Şehirde 80 binden fazla asansör bulunuyor ve bunların önemli bir kısmı 20 yaşın üzerinde. Son yıllarda artan kaza sayısı, denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi çağrılarını beraberinde getirmişti. 2023 yılında yürürlüğe giren yeni düzenlemelerle, asansör bakım ve onarım işlerinde çalışan personelin sertifikasyonu zorunlu hale getirilmişti. Ancak uygulamada denetimlerin yetersiz kaldığı eleştirileri sürüyor.
Bu dava, yalnızca Hong Kong'da değil, benzer altyapı sorunları yaşayan diğer Asya metropollerinde de yakından takip ediliyor. Özellikle Singapur, Tayvan ve Güney Kore gibi ülkelerde de yaşlı bina stokları ve asansör güvenliği tartışmaları gündemde. Uluslararası Asansör ve Yürüyen Merdiven Federasyonu (IAEE), geçtiğimiz yıl yayımladığı raporda, gelişmekte olan ülkelerde asansör denetimlerinin yetersiz olduğunu ve ölümlü kazaların arttığını vurgulamıştı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de de son yıllarda artan yüksek katlı yapılaşma ve kentsel dönüşüm süreci, asansör güvenliğini kritik bir konu haline getirdi. Özellikle 2023 Kahramanmaraş depremlerinin ardından birçok binada asansörlerin hasar görmesi ve kurtarma çalışmalarını engellemesi, denetim eksikliklerini gözler önüne serdi. Hong Kong'daki bu dava, Türkiye için de mesleki sorumluluk ve denetim mekanizmalarının önemini hatırlatıyor. Türkiye'de asansör bakım ve denetimi Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'na bağlı olarak yürütülüyor; ancak sektör temsilcileri, cezaların caydırıcılığının düşük olduğunu ve denetimlerin sıklıkla formaliteye dönüştüğünü belirtiyor. Hong Kong'un bu davada attığı adım, Türkiye'deki düzenleyici kurumlar için de bir referans oluşturabilir. Ayrıca, Türk inşaat ve mühendislik firmalarının yurt dışında, özellikle Asya ve Orta Doğu'da üstlendiği projelerde benzer sorumluluk riskleriyle karşılaşabileceği unutulmamalı.
