Hindistan Başbakanı Narendra Modi, Irak'ta göreve başlayan yeni Başbakan Ali Falih Kadhim el-Zaidi'yi tebrik ederek iki ülke arasındaki dostane ilişkilerin daha da güçleneceğine vurgu yaptı. Modi, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Hindistan'ın Irak'la tarihi bağlarının önemine dikkat çekti ve yeni hükümetle işbirliğini derinleştirmek için sabırsızlandığını ifade etti. Zaidi, Şii ağırlıklı Koordinasyon Çerçevesi'nin haftalarca süren iç müzakerelerinin ardından başbakanlık için uzlaşı adayı olarak öne çıkmıştı. Irak Cumhurbaşkanı Abdüllatif Reşid, 27 Ekim'de Zaidi'yi başbakan olarak atadı ve kendisine yeni kabineyi 30 gün içinde oluşturma görevi verdi.
Koordinasyon Çerçevesi'nin Zorlu Müzakereleri
Ali Falih Kadhim el-Zaidi, Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani'nin görev süresinin sona ermesinin ardından Koordinasyon Çerçevesi'nin ana adayı olarak belirlendi. Koordinasyon Çerçevesi, başta Bedir Örgütü ve Nureddin el-Esved gibi Şii gruplar olmak üzere birçok partiden oluşuyor. Kerkük doğumlu olan Zaidi, petrol zengini bu bölgede yaşanan etnik gerilimlerin farkında olarak Bağdat ve Kürdistan Bölgesel Yönetimi arasında denge kurma konusunda deneyimli bir isim olarak tanınıyor. Zaidi daha önce Sudani hükümetinde petrol bakanlığı yapmış ve petrol sektöründe reformlar gerçekleştirmişti. Irak'ın günlük ortalama 4,5 milyon varil olan petrol üretimini artırmak ve yabancı yatırımı çekmek için çalışan Zaidi, uluslararası enerji şirketleriyle iyi ilişkiler kurmuş durumda.
Irak'ta hükümet kurma süreci genellikle aylar süren siyasi pazarlıklara sahne oluyor. Koordinasyon Çerçevesi içinde bazı gruplar kendi adaylarını öne sürmek isterken, Sünni ve Kürt partiler de koalisyon görüşmelerinde etkili oldu. Zaidi'nin uzlaşı adayı olarak ortaya çıkması, Iraklı liderler arasındaki derin ayrılıkların bir süreliğine de olsa aşılabildiğini gösteriyor. Ancak Zaidi'nin önünde hala zorlu bir süreç var: etnik ve mezhepsel kotalar nedeniyle bölünmüş bir kabine oluşturmak, yolsuzlukla mücadele etmek ve Irak'ın kronik altyapı sorunlarını çözmek.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Irak'ın istikrarı, Ortadoğu'da güç dengesi açısından kritik önem taşıyor. Zaidi'nin başbakanlığı, İran'ın Irak üzerindeki nüfuzunu sürdürme çabaları ve ABD ile İran arasındaki rekabet bağlamında değerlendiriliyor. Koordinasyon Çerçevesi içindeki grupların çoğu İran'a yakın olarak biliniyor. Bu durum, ABD'nin Irak'ta askeri varlığının geleceği ve bölgedeki diğer aktörlerle ilişkiler açısından önemli sonuçlar doğurabilir. Öte yandan, Zaidi'nin petrol bakanı olarak deneyimi, Irak'ın OPEC içindeki konumunu güçlendirebilir. Irak, OPEC'in en büyük ikinci üreticisi konumunda ve küresel petrol piyasalarında istikrar için kilit bir rol oynuyor. Ayrıca Irak, Çin, Hindistan ve AB gibi büyük enerji ithalatçıları için önemli bir tedarikçi. Hindistan Başbakanı Modi'nin tebrik mesajı da bu enerji ortaklığının stratejik boyutunu yansıtıyor. İki ülke arasındaki ticaret hacmi yaklaşık 35 milyar dolar seviyesinde ve büyük kısmı petrol ithalatından oluşuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Irak'ta yeni hükümetin kurulması, Türkiye'nin güney sınırında istikrar açısından önemli. Türkiye, Irak'ın toprak bütünlüğünü desteklerken, PKK'nın Irak'ın kuzeyindeki varlığı Ankara için bir güvenlik tehdidi oluşturuyor. Zaidi'nin hükümetinin Türkiye ile işbirliğini sürdürmesi bekleniyor; özellikle Irak-Türkiye-Ceyhan petrol boru hattı ve Irak'ın kuzeyindeki enerji kaynaklarının yönetimi konularında diyalog devam edecek. Ayrıca Türkiye, Irak'ın yeniden imarında ve ticaretinde önemli bir ortak. Türk müteahhitlik firmaları Irak'ta faaliyet gösteriyor. Orta Doğu'daki güç dengeleri değişirken, Ankara'nın Bağdat ile istikrarlı bir ilişki kurması, bölgesel nüfuzu açısından kritik.
