Mısır'ın Ukrayna savaşına ilişkin tutumu, yalnızca Arap dünyasının değil, aynı zamanda küresel güç dengelerinin de önemli bir göstergesi. Kahire'nin Kiev'e yönelik mesafeli duruşu, Rusya ile olan tarihi bağları ve Batı ile inişli çıkışlı ilişkileri, bu tutumu şekillendiren temel faktörler arasında. Mısır, savaşın başından bu yana tarafsız bir politika izleyerek hem Rusya hem de Ukrayna ile iletişim kanallarını açık tutuyor. Bu yaklaşım, Mısır'ın geleneksel dış politika anlayışının bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
Mısır'ın Ukrayna Politikasının Arka Planı
Mısır, Soğuk Savaş döneminden bu yana Rusya ile güçlü siyasi ve askeri bağlara sahip. Özellikle Cemal Abdünnasır döneminde Sovyetler Birliği ile yakın ilişkiler kuran Mısır, günümüzde de Rusya'dan önemli miktarda silah ithal ediyor. Öte yandan, Ukrayna ile de özellikle tahıl ticareti açısından kritik bir ilişkisi var. Savaş öncesinde Mısır, Ukrayna'dan büyük miktarda buğday ithal ediyordu. Savaşın başlamasıyla bu ticaret sekteye uğradı ve Mısır, gıda güvenliği konusunda ciddi bir tehditle karşı karşıya kaldı.
Mısır'ın tutumunu belirleyen bir diğer faktör ise Körfez ülkeleriyle olan ilişkileri. Mısır, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri ile yakın iş birliği içinde. Bu ülkeler, Batı'nın Rusya'ya yaptırım politikasına katılmıyor ve Mısır'ın da bu yönde bir adım atmasını beklemek pek gerçekçi değil. Ayrıca, Mısır'ın ekonomik krizi, dış politikada esnek davranmasını zorunlu kılıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Mısır'ın bu tutumu, Afrika ve Arap dünyasında yankı buluyor. Birçok Afrika ülkesi, Rusya'nın Ukrayna'daki savaşına ilişkin benzer bir tarafsızlık sergiliyor. Bu durum, Batı'nın Rusya'ya yönelik izolasyon politikasının küresel ölçekte ne kadar etkili olduğunu sorgulatıyor. Mısır'ın Ukrayna savaşındaki pozisyonu, aynı zamanda doğu Akdeniz'deki enerji politikalarını da etkiliyor. Mısır, doğal gaz merkezi olma hedefi doğrultusunda hem Rusya hem de Batılı ülkelerle dengeli ilişkiler sürdürmeye çalışıyor.
Ukrayna savaşının uzaması, Mısır'ın diplomatik manevra alanını daraltıyor. Bir yandan Batı'nın baskısı artarken, diğer yandan Rusya'nın Mısır'daki nüfuzu devam ediyor. Mısır yönetimi, bu hassas dengeyi korumak için çok yönlü bir diplomasi yürütüyor. Örneğin, Mısır, Birleşmiş Milletler'de Rusya'yı kınayan kararlara çekimser kalarak ne Rusya'yı ne de Batı'yı tamamen karşısına almamaya özen gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Mısır'ın Ukrayna savaşındaki tutumu, Türkiye'nin bölgesel politikaları açısından da önem taşıyor. Türkiye, savaşın başından bu yana arabuluculuk rolü üstlenmiş, İstanbul'da tahıl koridoru anlaşmasına ev sahipliği yapmıştı. Mısır'ın bu anlaşmayı desteklemesi, tahıl ticaretinin sürdürülebilirliği açısından kritikti. Ancak Mısır'ın Rusya ile yakın ilişkileri, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki enerji politikalarında iş birliği yaptığı bir ülke olarak, zaman zaman anlaşmazlıklara yol açabiliyor. Türkiye, Mısır ile ilişkilerini normalleştirme sürecinde, Ukrayna krizindeki pozisyonunu da göz önünde bulundurarak hareket ediyor. Bu denge, hem Türkiye'nin hem de Mısır'ın çıkarına görünüyor.
