Mısır Başbakanı Mustafa Madbouly, çarşamba günü yaptığı açıklamada İsrail'in işgal altındaki Filistin topraklarını ilhak etme ve Filistinlileri yerinden etme çabalarını reddettiklerini yineledi. Madbouly, ABD Başkanı Donald Trump'ın Gazze Şeridi'ne yönelik planının tam olarak uygulanması çağrısında bulundu. Anadolu Ajansı'nın aktardığına göre Madbouly, bu açıklamayı başkent Kahire'de düzenlenen haftalık hükümet toplantısının ardından yaptı.
Gelişmenin arka planı
Mısır Başbakanı Mustafa Madbouly, İsrail'in işgal altındaki Filistin topraklarına yönelik ilhak girişimlerinin ve Filistin halkını yerinden etme politikalarının kabul edilemez olduğunu vurguladı. Madbouly, "Mısır, Filistin davasının haklı savunucusu olmaya devam edecek ve Filistinlilerin kendi bağımsız devletlerini kurma hakkını sonuna kadar destekleyecektir" ifadelerini kullandı. Başbakan, 1967 sınırları temelinde Doğu Kudüs başkentli bağımsız bir Filistin devletinin kurulmasının bölgesel istikrar için tek çözüm olduğunu belirtti.
Mısır'ın tutumu, son dönemde İsrail'in Batı Şeria'daki yerleşim faaliyetlerini genişletme ve Gazze'deki askeri operasyonlarını derinleştirme adımlarına bir yanıt niteliği taşıyor. İsrail hükümeti, geçtiğimiz aylarda Batı Şeria'da binlerce yeni konut biriminin inşasına onay vermiş ve bazı bakanlar açıkça ilhak çağrıları yapmıştı. Bu gelişmeler, uluslararası toplumda geniş yankı uyandırmış ve birçok ülke tarafından kınanmıştı.
Madbouly ayrıca, ABD Başkanı Donald Trump'ın Gazze Şeridi'ne yönelik planının önemine değindi. Söz konusu plan, Gazze'nin yeniden inşası, insani yardımların artırılması ve bölgede kalıcı bir ateşkesin sağlanmasını içeriyor. Mısır, planın Filistinlilerin haklarını garanti altına alacak şekilde tam olarak uygulanması gerektiğini savunuyor. Madbouly, "Uluslararası toplum, Filistin halkına yönelik adaletsizliğe son vermek için harekete geçmelidir" dedi.
Bölgesel veya küresel boyut
Mısır'ın açıklamaları, Orta Doğu'da artan gerilim ortamında geldi. İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırıları ve Batı Şeria'daki ilhak girişimleri, bölgede istikrarsızlığı artırırken, Mısır gibi önemli bir aktörün net tavrı diplomatik dengeleri etkiliyor. Mısır, uzun yıllardır Filistin-İsrail çatışmasında arabuluculuk rolü üstleniyor ve Gazze'ye insani yardım koridorlarının açılmasında kritik bir konumda bulunuyor.
Uluslararası alanda ise ABD'nin tutumu belirleyici. Trump yönetimi, İsrail'e verdiği destekle bilinirken, aynı zamanda Gazze için bir barış planı üzerinde çalışıyor. Mısır'ın planın tam uygulanması çağrısı, Washington'a yönelik bir baskı unsuru olarak yorumlanıyor. Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler de benzer şekilde iki devletli çözümü destekliyor ancak somut adımlar konusunda yetersiz kalıyor.
Bölgesel aktörler arasında Suudi Arabistan, Ürdün ve Katar gibi ülkeler de Filistin meselesinde Mısır'a benzer pozisyonlar alıyor. Ancak İsrail'in askeri üstünlüğü ve ABD'nin desteği, Filistinlilerin haklarını elde etmesini zorlaştırıyor. Mısır'ın çıkışı, Arap dünyasında ortak bir ses oluşturma çabası olarak da değerlendiriliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Mısır'ın İsrail'in ilhak ve yerinden etme politikalarına karşı çıkışı ve Filistin devleti çağrısı, Türkiye'nin uzun süredir savunduğu iki devletli çözüm ve Filistinlilerin haklarına verdiği destekle örtüşüyor. Türkiye, bölgede Filistin davasının en güçlü savunucularından biri olarak, Mısır ile benzer pozisyonda bulunuyor. Bu açıklama, Türkiye-Mısır ilişkilerinde son dönemde yaşanan normalleşme sürecine olumlu katkı sağlayabilir. Ayrıca, Gazze'ye insani yardım ve ateşkes çabalarında Türkiye'nin Mısır ile koordinasyonu kritik önem taşıyor. Bölgesel istikrar için iki ülkenin ortak hareket etmesi, İsrail üzerindeki baskıyı artırabilir.
