Kudüs'teki Filistinli gruplar ve örgütler, Mescid-i Aksa Külliyesi'nde kitlesel seferberlik ve güçlü bir halk varlığı çağrısını yeniledi. Bu çağrı, artan yerleşimci faaliyetleri ve aşırılık yanlısı grupların bölgede yeni yahudileştirme adımları atacağı yönündeki endişelerin gölgesinde geldi. Filistinli yetkililer, işgal altındaki Doğu Kudüs'teki kutsal mekanın statükosunun tehdit altında olduğunu vurguluyor. Mescid-i Aksa, İslam dünyası için Haremü'ş-Şerif olarak bilinen üçüncü en kutsal yer iken, Yahudilik için Tapınak Tepesi olarak geçiyor.
Artan yerleşimci baskınları ve tepkiler
Son haftalarda, aşırı sağcı İsrailli grupların ve yerleşimcilerin Mescid-i Aksa'ya düzenlediği baskınların sıklığı arttı. Özellikle Musevi bayramları döneminde yoğunlaşan bu baskınlar, Filistinliler arasında büyük tepki çekiyor. Filistinli yetkililer, bu girişimlerin Mescid-i Aksa'nın tarihi statüsünü değiştirmeye ve bölgeyi tamamen kontrol altına almaya yönelik olduğunu belirtiyor. Bu durum, 2000 yılında Ariel Şaron'un Mescid-i Aksa'yı ziyaretinin ardından patlak veren İkinci İntifada'yı hatırlatırken, bölgede yeni bir çatışma dalgasının fitilini ateşleyebilir.
Filistinli gruplar, sosyal medya ve cami hoparlörleri aracılığıyla halkı Mescid-i Aksa'ya akın etmeye çağırıyor. Özellikle gençlerin ve kadınların yoğun katılımıyla gerçekleşen bu eylemler, "Mescid-i Aksa bizim kıblemizdir" sloganı etrafında birleşiyor. İsrail polisi ise bu çağrılara karşı sert önlemler alıyor; bölgeye girişleri sınırlandırıyor ve Filistinli aktivistlere yönelik gözaltı operasyonlarını artırıyor.
Bölgesel ve küresel yankılar
Mescid-i Aksa'daki gelişmeler, sadece Filistin-İsrail çatışması açısından değil, tüm Ortadoğu ve İslam dünyası için kritik bir öneme sahip. Ürdün'ün kutsal mekanlar üzerindeki vesayet rolü, Kral Abdullah'ın arabuluculuğu ve uluslararası toplumun statükonun korunması çağrıları, tırmanan gerilimi düşürmeye yönelik çabalar arasında. Ancak İsrail'in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir gibi isimlerin Mescid-i Aksa'yı ziyaret etmesi, uluslararası toplumda infiale yol açtı. ABD ve AB, bölgede istikrarın korunması çağrısı yaparken, Arap Ligi acil toplantı talep etti. Mescid-i Aksa'daki herhangi bir statüko değişikliği, bölgesel bir krize dönüşebilecek potansiyele sahip.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Mescid-i Aksa'daki gelişmeler, Türkiye'nin Filistin davasına verdiği tarihsel destek ve Kudüs'ün statüsüne ilişkin hassasiyeti açısından kritik önem taşıyor. Türkiye, geçmişte olduğu gibi, Mescid-i Aksa'nın statükosunun korunması ve Filistinlilerin haklarının savunulması için uluslararası platformlarda sesini yükseltecek ve İsrail'i sert bir dille uyaracaktır. Ayrıca, Türkiye'nin hem Filistin yönetimi hem de Hamas ile olan ilişkileri, bölgede arabuluculuk rolü üstlenmesine olanak tanıyabilir. Ancak bu durum, Türkiye ile İsrail arasında son dönemde normalleşen ilişkileri yeniden gerilime sokabilir. Bu gelişme, Türkiye'nin Ortadoğu'da artan nüfuz mücadelesinde Filistin davasını merkeze alan bir dış politika izlemesi gerektiğini bir kez daha gösteriyor.
