Meksika Dışişleri Bakanı Roberto Velasco, ABD'nin ülkesine yönelik artan baskısına rağmen Pazar günü Çin'e giderek Dışişleri Bakanı Wang Yi ile bir araya gelecek. İki günlük ziyaret, Velasco'nun bu göreve gelmesinden bu yana Çin'e yaptığı ilk resmi temas olma özelliği taşıyor. Ziyaret, Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun'un daveti üzerine gerçekleşiyor. Bu gelişme, ABD'nin Meksika'yı Çin ile ticari ilişkilerini azaltmaya zorladığı bir dönemde yaşanıyor.
Ziyaretin arka planı ve ABD baskısı
Meksika, son yıllarda ABD ile Çin arasındaki ekonomik rekabette denge politikası izlemeye çalışıyor. Ancak Washington yönetimi, özellikle otomotiv ve elektronik sektörlerinde Meksika üzerinden Çin menşeli ürünlerin ABD pazarına girmesini engellemek için Meksika'ya baskı yapıyor. ABD Ticaret Temsilciliği, Meksika'nın Çin ile olan ticaret anlaşmalarını gözden geçirmesini ve bazı sektörlerde Çin yatırımlarını kısıtlamasını talep ediyor. Bu talepler, 2026'da yapılacak ABD-Meksika-Kanada Anlaşması (USMCA) gözden geçirme süreci öncesinde daha da arttı.
Meksika ekonomisi, ABD ile olan ticaretine büyük ölçüde bağımlı. Ülkenin toplam ihracatının yaklaşık %80'i ABD'ye gidiyor. Öte yandan Çin, Meksika'nın ikinci büyük ticaret ortağı konumunda. 2023 yılında ikili ticaret hacmi 100 milyar doları aştı. Meksika, Çin'den elektronik, makine ve otomobil parçaları ithal ederken, Çin'e başta bakır, gümüş ve tarım ürünleri ihraç ediyor. Velasco'nun ziyareti, bu iki büyük ticaret ortağı arasında denge kurma çabası olarak yorumlanıyor.
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun, ziyaretle ilgili yaptığı açıklamada, "Çin, Meksika ile kapsamlı stratejik ortaklık ilişkilerini geliştirmeye hazırdır" dedi. Guo, iki ülkenin Kuşak ve Yol Girişimi kapsamında altyapı ve teknoloji alanlarında işbirliğini artırmayı planladığını belirtti. Meksika tarafından yapılan açıklamada ise ziyaretin "ikili ticaret ve yatırım fırsatlarını ele almak" amacı taşıdığı ifade edildi.
Bölgesel ve küresel boyut
Meksika'nın Çin ile yakınlaşma çabası, Latin Amerika'da genişleyen Çin etkisinin bir parçası. Son yıllarda Brezilya, Arjantin, Şili ve Peru gibi ülkeler Çin ile ticaret ve yatırım anlaşmaları imzaladı. Çin, bölgede altyapı projeleri, enerji ve madencilik yatırımlarıyla etkisini artırıyor. Meksika ise coğrafi konumu nedeniyle ABD için stratejik önem taşıyor ve Çin'in bu ülkedeki varlığı Washington'ı rahatsız ediyor.
ABD yönetimi, Çin'in Meksika üzerinden Kuzey Amerika pazarına girmesini engellemek için çeşitli önlemler alıyor. Bunlar arasında Çin menşeli ürünlere ek gümrük vergileri ve Meksika'daki Çin yatırımlarının denetlenmesi yer alıyor. Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum, ABD ile ilişkileri bozmadan Çin ile ekonomik bağları sürdürmek istiyor. Velasco'nun ziyareti, bu hassas dengenin bir göstergesi.
Uzmanlar, Meksika'nın Çin ile ilişkilerini tamamen koparmasının ekonomik olarak mümkün olmadığını belirtiyor. Meksika, Çin'den aldığı yatırımlarla otomotiv ve elektronik sektörlerinde üretim kapasitesini artırıyor. Ayrıca Çin pazarı, Meksika tarım ürünleri için önemli bir ihracat kapısı. Bu nedenle Velasco'nun ziyareti, ABD'nin taleplerine rağmen Meksika'nın bağımsız dış politika izleme iradesini gösteriyor.
Çin tarafı ise Meksika ile ilişkileri, ABD'nin "çevreleme" politikasına karşı bir hamle olarak görüyor. Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, Latin Amerika ülkeleriyle ticaret ve yatırım anlaşmalarını genişletmeyi hedefliyor. Bu kapsamda Meksika, Kuşak ve Yol Girişimi'ne dahil olmasa da Çin ile stratejik diyalog mekanizmaları kurmuş durumda.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Meksika'nın ABD baskısına rağmen Çin ile ilişkilerini güçlendirme çabası, Türkiye'nin benzer bir denge politikası izlediği bir dönemde önemli bir emsal teşkil ediyor. Türkiye de ABD ve Batı ile ilişkilerini sürdürürken Çin ile ticaret, yatırım ve altyapı projelerinde işbirliğini artırıyor. Meksika örneği, orta ölçekli güçlerin iki büyük ekonomik blok arasında nasıl manevra yapabileceğini gösteriyor. Ayrıca Çin'in Latin Amerika'daki artan etkisi, küresel ticaret dengelerini değiştirerek Türkiye'nin ihracat pazarlarını dolaylı yönden etkileyebilir. Türkiye, benzer şekilde Kuşak ve Yol projeleriyle Çin ile bağlarını güçlendirmeyi hedefliyor.
