Mali ordusu, ülkenin kuzeyindeki stratejik Anefis kentini yeniden ele geçirmek için düzenlenen harekâtta en az 30 askerin hayatını kaybettiğini duyurdu. Genelkurmay Başkanı General Jean Elysee Dao tarafından yapılan açıklamada, yaklaşık bir hafta süren yoğun çatışmalar sonucunda kentin kontrolünün sağlandığı bildirildi. Çatışmalarda 60'tan fazla asker de yaralanırken, kayıpların sayısının artabileceği belirtildi. Anefis, Gao bölgesinde yer alan ve isyancı grupların kontrolünde bulunan önemli bir yerleşim yeri olarak biliniyor.
Gelişmenin Arka Planı
Mali, 2012 yılından bu yana Tuareg isyancıları ve cihatçı grupların saldırılarıyla sarsılıyor. Fransa öncülüğünde 2013'te başlatılan Serval Harekâtı, isyancıları büyük ölçüde püskürtse de kuzey bölgelerinde güvenlik tam olarak sağlanamadı. Anefis, özellikle Ağlakh grubu altındaki eski isyancıların kontrolünde bulunuyordu. Bu grup, 2015 Cezayir Barış Anlaşması'na imza atmasına rağmen, sahada zaman zaman orduyla çatışmaya giriyor. Mali ordusunun son harekâtı, devletin kuzeydeki otoritesini yeniden tesis etme çabalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor.
General Dao, operasyonun başarılı olduğunu ancak ağır kayıplar verildiğini kabul etti. Ordu kaynaklarına göre, isyancılar güçlü savunma hatları kurmuş ve ağır silahlar kullanmıştı. Çatışmalarda ayrıca çok sayıda isyancının etkisiz hale getirildiği, ancak kesin sayının açıklanmadığı ifade edildi. Anefis'in geri alınması, Gao şehri ve Timbuktu arasındaki lojistik bağlantıyı güvence altına alması açısından kritik önem taşıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Mali'deki istikrarsızlık, Sahel bölgesinin geneline yayılmış durumda. Burkina Faso, Nijer ve Çad gibi komşu ülkeler de benzer cihatçı tehditlerle karşı karşıya. Fransa, 2022'de Barkhane Harekâtı'nı sonlandırarak askerlerini çekmeye başlasa da, bölgede etkisini sürdürmeye çalışıyor. Bu süreçte Mali yönetimi, Rusya ile yakınlaşarak Wagner Grubu'ndan destek alıyor. Batılı güçlerin çekilmesi, terör gruplarının yeniden güçlenmesine zemin hazırladı. BM Barış Gücü MINUSMA'nın varlığına rağmen, şiddet olayları azalmak yerine artış gösteriyor.
Uluslararası toplum, Mali'deki siyasi istikrarsızlığın da çatışmaları körüklediğini belirtiyor. 2020 ve 2021'deki askeri darbelerin ardından ülkeye uygulanan yaptırımlar, ekonomik krizi derinleştirdi. ECOWAS'ın (Batı Afrika Devletleri Ekonomik Topluluğu) yaptırımları, Mayıs 2023'te kısmen kaldırılmış olsa da, demokratik geçiş takvimi belirsizliğini koruyor. Bu ortamda, terör örgütleri kırsal alanlarda etkinliğini artırıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Mali'deki çatışmalar, Türkiye'nin Afrika Boynuzu ve Sahel bölgesindeki artan nüfuzu açısından önemli bir sınav niteliği taşıyor. Türkiye, özellikle savunma sanayii iş birliği ve askeri eğitim programlarıyla Mali'de varlık gösteriyor. Ankara, bölge ülkeleriyle ikili ilişkilerini geliştirirken, terörle mücadele konusunda iş birliğini derinleştirmeyi hedefliyor. Ayrıca Sahel'deki istikrarsızlık, göç ve terör tehditlerinin Türkiye'ye yansıma potansiyeli taşıyor. Bölgedeki güç boşluğu, terör gruplarının Akdeniz'e ve Avrupa'ya yönelik tehditlerini artırabilir. Bu nedenle Türkiye, Mali'de kalıcı barışın sağlanmasına yönelik uluslararası çabalara destek vermeye devam ediyor.
