Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, tarihi bir ziyaret için bulunduğu Suriye’nin başkenti Şam’da, iki bombanın patlamasının ardından Suriye lideri Ahmed eş-Şara ile ortak bir basın toplantısı düzenledi. Patlamalar, Macron’un kaldığı otele yaklaşık bir kilometre mesafede meydana gelirken, olayda can kaybı yaşanmadı. Macron, ziyaretin planlandığı gibi devam edeceğini ve bu tür provokasyonların Fransa’nın Suriye’deki barış çabalarını engelleyemeyeceğini vurguladı. Şara ise güvenlik güçlerinin olayla ilgili soruşturma başlattığını duyurdu. Liderler, Suriye’nin yeniden imarı ve siyasi çözüm sürecine ilişkin görüşmeler yaptı.
Gelişmenin Arka Planı
Macron’un Şam ziyareti, 2011’de başlayan iç savaşın ardından Batılı bir liderin Suriye’ye yaptığı en üst düzey ziyaret olarak tarihe geçti. Fransa, savaş boyunca muhalif grupları desteklemiş ve Beşşar Esed rejimine karşı yaptırımlar uygulamıştı. Ancak son dönemde Paris, Esed sonrası döneme hazırlık olarak Şam ile diyalog kanallarını açmaya başladı. Patlamaların, bu yeni angajmanı sabote etmek isteyen gruplar tarafından gerçekleştirilmiş olabileceği değerlendiriliyor. Suriye’nin kuzeyindeki çatışmalar ve İsrail’in hava saldırıları, bölgedeki kırılganlığı artırıyor. Macron’un ziyareti, Fransa’nın Ortadoğu’da yeniden aktif bir rol üstlenme isteğinin göstergesi olarak yorumlanıyor. Liderler, ekonomik iş birliği ve insani yardım konularında mutabakat sağladı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Fransa’nın Suriye’ye açılımı, ABD ve diğer Batılı müttefikler arasında farklı tepkilere yol açtı. Washington, Esed rejimiyle normalleşmeye karşı çıkarken, Paris’in bu adımı AB’nin Suriye politikasında bölünmeye neden olabilir. Rusya ve İran, Fransa’nın bölgedeki nüfuzunu artırma çabasını yakından izliyor. Patlamalar, Suriye’de güvenliğin hâlâ kırılgan olduğunu ve her an beklenmedik olaylar yaşanabileceğini gösterdi. Macron’un kararlı duruşu, Fransa’nın kriz yönetimi kapasitesini sergilerken, aynı zamanda bölgedeki diğer aktörlere de bir mesaj niteliği taşıdı. Suriye’deki siyasi süreç, BM himayesinde devam ediyor; ancak taraflar arasındaki güven eksikliği süreci yavaşlatıyor. Fransa’nın arabuluculuk girişimleri, bu sürece ivme kazandırabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Fransa’nın Şam ile yakınlaşması, Türkiye’nin Suriye politikasını doğrudan etkileyebilir. Ankara, PKK/PYD tehdidi ve sığınmacı krizi nedeniyle Şam ile ilişkilerini normalleştirme arayışında. Macron’un ziyareti, Türkiye’nin bölgedeki yalnızlığını hafifletebilir; ancak Fransa’nın Suriye’deki Kürt gruplara desteği, iki ülke arasında yeni bir gerilim kaynağı olabilir. Ayrıca, AB’nin Suriye’ye yönelik yaptırımların hafifletilmesi durumunda, Türkiye’nin ekonomik çıkarları ve sınır güvenliği yeniden şekillenebilir. Bu nedenle Ankara, Paris’in adımlarını yakından izliyor ve kendi çıkarları doğrultusunda esnek bir diplomasi yürütüyor.
