Lübnan'ın güneyindeki Nabatiye kentinde 26 Haziran'da binlerce Şii Müslüman, Aşura gününü İsrail hava saldırılarının yıkıma uğrattığı mahallelerde düzenledikleri kortejlerle andı. Yıkıntılar arasında ilerleyen kalabalık, Hz. Hüseyin'in Kerbela'da şehit edilişinin yasını tutarken, aynı zamanda son haftalarda artan İsrail bombardımanına karşı güçlü bir direniş mesajı verdi. Etkinlik, Hizbullah'ın çağrısıyla gerçekleşti ve katılımcılar 'Lebbeyk ya Hüseyin' sloganları atarak enkaz altından yürüdü.
Nabatiye'de Aşura: İnanç ve Direnişin Birleştiği Nokta
Nabatiye, Lübnan'daki en büyük Şii nüfus merkezlerinden biri olarak Aşura törenlerine geleneksel olarak ev sahipliği yapıyor. Ancak bu yıl, İsrail'in Gazze savaşına paralel olarak Lübnan'ın güneyine yönelik saldırıları, kenti harabeye çevirdi. Yetkililere göre, son bir ayda düzenlenen hava akınlarında en az 150 kişi hayatını kaybetti, yüzlerce bina kullanılamaz hale geldi. Buna rağmen törenler, savaşın gölgesinde büyük bir katılımla gerçekleşti. Yerel kaynaklar, kortejin özellikle yoğun bombardıman altındaki bölgelerde yapıldığını ve birçok katılımcının evlerini kaybetmiş olmasına rağmen törene çocuklarıyla birlikte katıldığını aktardı. Siyah kıyafetler giyen yaslılar, göğüslerine vurarak ve zincirlerle sırtlarını döverek ilerledi.
Aşura, Şii İslam'ında Hz. Muhammed'in torunu Hz. Hüseyin'in 680 yılında Kerbela'da şehit edilişini anan en önemli dini günlerden biri. Lübnan'da bu gün, özellikle Hizbullah'ın etkili olduğu bölgelerde siyasi bir anlam da kazanıyor. Örgüt, Aşura'yı direniş ruhunu canlı tutmak ve İsrail'e karşı meydan okumak için bir fırsat olarak kullanıyor. Bu yılki törenlerde, Hizbullah lideri Hasan Nasrallah'ın önceden kaydedilmiş bir konuşması da yayınlandı. Nasrallah, 'Bugün Aşura, sadece tarihi bir yas değil, aynı zamanda işgale karşı direnişin sembolüdür. Nabatiye'nin enkazı, bu direnişin son kalelerinden biridir' ifadelerini kullandı.
Bölgesel ve Küresel Boyut: İran, Hizbullah ve İsrail Gerilimi
Nabatiye'deki Aşura törenleri, bölgesel güç dengeleri açısından da kritik bir öneme sahip. İran'ın en önemli müttefiki olan Hizbullah, bu tür etkinliklerle hem içerdeki tabanını konsolide ediyor hem de dışarıya güç gösterisi yapıyor. İsrail ise, Gazze'deki savaşın ardından Lübnan sınırında da tansiyonu yüksek tutuyor. Son haftalarda İsrail savaş uçakları, Hizbullah'ın mevzilerine yönelik saldırıları artırırken, Hizbullah da roket atışlarıyla karşılık verdi. Bu karşılıklı saldırılar, 2006 savaşından bu yana en ciddi çatışmalara yol açtı. Aşura törenlerinin düzenlendiği Nabatiye, İsrail'in 'güvenlik bölgesi' olarak tanımladığı Litani Nehri'nin kuzeyinde yer almasına rağmen, hava saldırılarının hedefi oldu. BM verilerine göre, çatışmalar nedeniyle 90 binden fazla Lübnanlı yerinden edildi.
Bölgesel düzeyde, Aşura törenleri İran'ın 'direniş ekseni' stratejisinin bir parçası olarak görülüyor. İran, Suriye'deki vekil güçler aracılığıyla Lübnan'da da nüfuzunu korumaya çalışıyor. Arap Birliği ve Batılı ülkeler ise çatışmaların durması için diplomatik girişimlerde bulunuyor ancak henüz somut bir ilerleme kaydedilemedi. ABD, İsrail'in kendini savunma hakkını desteklerken, Fransa Lübnan'da acil ateşkes çağrısı yaptı. Aşura'nın enkaz altında kutlanması, uluslararası topluma, savaşın sivil halk üzerindeki yıkıcı etkisini bir kez daha gösterdi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Lübnan'daki gelişmeleri yakından takip ediyor. Nabatiye'deki Aşura törenleri, Türkiye'nin Şii nüfusla ilişkileri ve bölgesel istikrar açısından önemli sinyaller taşıyor. Türkiye, Lübnan'da siyasi tüm gruplarla temas halinde olup, Hizbullah'ı da terör listesinde tutuyor. Ancak son dönemde İsrail ile artan gerilim, Türkiye'nin Lübnan'a yönelik insani yardımlarını artırmasına yol açtı. Aşura'daki bu görüntüler, Türkiye'nin bölgede daha aktif bir arabuluculuk rolü üstlenmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Zira Doğu Akdeniz'deki enerji kaynakları ve göç rotaları üzerinde etkili olan Lübnan'daki istikrarsızlık, Türkiye'nin güvenliğini doğrudan ilgilendiriyor. Türkiye ayrıca, İran'ın bölgesel nüfuzuyla mücadelesinde Hizbullah'ın rolünü dengede tutmaya çalışıyor.
