İsrail ordusu, Suriye'nin güneybatısındaki Kuneytra bölgesini top ateşiyle vurdu. Saldırı, İsrail'in işgal altındaki Golan Tepeleri yakınlarında yürüttüğü kazı çalışmalarına yönelik uluslararası tepkilerin ardından geldi. Katar ve Ürdün, İsrail'in bu eylemlerini kınayan açıklamalar yaptı. Olay, bölgede tansiyonu yeniden yükseltti.
Saldırının ayrıntıları ve tarafların açıklamaları
İsrail topçusu, Suriye'nin Kuneytra kentindeki hedeflere ateş açtı. Suriye resmi haber ajansı SANA, saldırıda maddi hasar meydana geldiğini duyurdu. İsrail ordusu saldırıyla ilgili henüz resmi bir açıklama yapmadı. Ancak İsrail, geçmişte Suriye'deki İran destekli milisleri hedef aldığını belirtiyordu. Kuneytra, 1967'den bu yana İsrail işgali altındaki Golan Tepeleri'ne komşu bir bölge. Suriye, Golan'ın tamamını kendi toprağı olarak kabul ediyor.
Katar Dışişleri Bakanlığı, İsrail'in Golan'daki kazı faaliyetlerini "uluslararası hukukun ihlali" olarak nitelendirdi ve derhal durdurulmasını istedi. Ürdün hükümeti de benzer bir açıklama yaparak İsrail'in bölgedeki tek taraflı eylemlerinin barışı tehdit ettiğini vurguladı. Her iki ülke de İsrail'in işgal altındaki topraklardaki değişiklikleri dayatma hakkı olmadığını belirtti.
Golan Tepeleri'nin statüsü ve uluslararası hukuk
Golan Tepeleri, 1967 Altı Gün Savaşı'nda İsrail tarafından işgal edildi. 1981'de İsrail tek taraflı olarak ilhak ettiğini açıkladı; ancak Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 497 sayılı kararı bu ilhakı geçersiz saydı. Uluslararası toplum, Golan'ı Suriye toprağı olarak tanıyor. ABD, 2019'da Donald Trump döneminde Golan'daki İsrail egemenliğini tanıdı; bu karar da uluslararası hukuka aykırı bulundu. İsrail, bölgede yerleşim yerleri inşa ediyor ve doğal kaynak arama çalışmaları yürütüyor. Son kazı faaliyetleri, İsrail'in bölgedeki varlığını kalıcı hale getirme çabası olarak yorumlanıyor.
Suriye, iç savaş nedeniyle toprak bütünlüğünü korumakta zorlanıyor. İran ve Rusya'nın desteklediği Esad rejimi, İsrail'in saldırılarına karşılık vermekte çoğu zaman yetersiz kalıyor. İsrail, Suriye'deki hedeflere yönelik operasyonlarını "İran'ın bölgedeki askeri varlığını engellemek" gerekçesiyle meşrulaştırıyor. Ancak son saldırı, doğrudan Suriye ordusuna ait mevzilere yönelik olduğu için farklı bir boyut taşıyor.
Bölgesel ve küresel yansımalar
Katar ve Ürdün'ün açıklamaları, Arap dünyasının İsrail'e karşı ortak bir tutum sergileme çabasını gösteriyor. Ancak Arap Birliği'nden henüz resmi bir açıklama gelmedi. Rusya, Suriye'nin müttefiki olarak İsrail'in saldırılarını kınıyor; ancak askeri bir karşılık vermekten kaçınıyor. ABD ise İsrail'in güvenlik endişelerini anlayışla karşıladığını belirtmekle yetiniyor. Avrupa Birliği, Golan'daki tek taraflı değişikliklere karşı olduğunu yineledi.
Bu gelişme, Orta Doğu'da yeni bir tırmanma riskini beraberinde getiriyor. İsrail'in Kuneytra saldırısı, Suriye'nin kuzeyinde Türkiye'nin yürüttüğü operasyonlarla aynı döneme denk geldi. Bölgede farklı aktörlerin çatışma alanları iç içe geçmiş durumda. İran, İsrail'in saldırılarına misilleme yapabileceğini ima etti. Hizbullah da İsrail'e karşı yeni bir cephe açılabileceği uyarısında bulundu. Tüm bu gelişmeler, kırılgan ateşkesleri ve istikrarsızlığı derinleştiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Golan Tepeleri'nin statüsü konusunda uluslararası hukuku savunuyor ve İsrail'in ilhak girişimlerini tanımıyor. İsrail'in Kuneytra saldırısı, Türkiye'nin sınır güvenliğini dolaylı olarak etkiliyor; Suriye'deki istikrarsızlık, PKK/YPG gibi unsurlara alan açabilir. Ayrıca Türkiye, Katar ve Ürdün ile yakın ilişkileri olan bir ülke olarak, bölgesel ittifaklarda denge politikası izliyor. İsrail'in tek taraflı eylemleri, Doğu Akdeniz'de enerji rekabetini ve güvenlik endişelerini artırıyor. Türkiye, Suriye'nin toprak bütünlüğünü destekleme politikasını sürdürürken, İsrail ile ilişkilerini normalleştirme çabalarını da askıya alabilir.
